Άμεσες κατασχέσεις για τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ από το φθινόπωρο

Ευκολότερες θα είναι από το φθινόπωρο οι κατασχέσεις ακινήτων και λοιπών περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών του ΕΦΚΑ, καθώς το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών, θα αποκτήσει άμεση πρόσβαση στο Περιουσιολόγιο.

Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, το ΚΕΑΟ μέχρι τώρα, δεν έχει την άμεση πρόσβαση, που επιτρέπει τις άμεσες κατασχέσεις, όπως αναγράφει στο Επιχειρησιακό Σχέδιο του 2026 που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα.

Η βασικότερη παράλειψη, που είναι ακόμη σε εκκρεμότητα είναι η απουσία online σύνδεσης με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ΓΓΠΣΨΔ), προκειμένου να αντλεί στοιχεία για τα περιουσιακά στοιχεία των οφειλετών.

Το πρόβλημα αναμένεται να επιλυθεί με το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του ΕΦΚΑ, που είναι σχεδόν έτοιμο και αναμένεται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία το φθινόπωρο.

Μεταξύ των προδιαγραφών που θα έχει, είναι και η σύνδεση με φορείς όπως η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), τη ΓΓΠΣΨΔ  και το ΓΕΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ (Γ.Ε.ΜΗ.) από τους οποίους θα αντλεί στοιχεία και θα σχηματίζει το προφίλ των ασφαλισμένων.

Επίσης, με ενδιαφέρον αναμένουν οι επιτελείς του ΚΕΑΟ, την ανταπόκριση των οφειλετών στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία, υπενθυμίζεται, αφορά μόνο χρέη που έχουν βεβαιωθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 2023.

Οι 6 στρεβλώσεις

Σε ότι αφορά στους οφειλέτες του ΕΦΚΑ, προκειμένου να τους εξαναγκάσει να αποπληρώσουν τα χρέη τους, το ΚΕΑΟ, εφόσον τους εντοπίσει, χρησιμοποιεί διάφορα αναγκαστικά μέτρα, μεταξύ των οποίων είναι και οι κατασχέσεις ακινήτων και λοιπών περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών.

Όμως το ΚΕΑΟ, αναφέρει πως δεν μπορεί να εντοπίσει με ακρίβεια τα περιουσιακά στοιχεία των εν λόγω νομικών ή φυσικών προσώπων, επειδή δεν έχει άμεση πρόσβαση, ώστε να αναζητεί αυτόματα τα στοιχεία που κρίνει απαραίτητα, αλλά θα πρέπει να ζητήσει από τους διαχειριστές της ΑΑΔΕ ή της ΓΓΠΣΨΔ ή του ΓΕΜΗ.

Κωδικοποιώντας τα «δυνατά» και τα «αδύναμα» της διαδικασίας είσπραξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών, το ΚΕΑΟ κατατάσσει στις αδυναμίες τις ακόλουθες 6 στρεβλώσεις:

1. Την απαιτητική και χρονοβόρα διαδικασία διασταύρωσης στοιχείων μητρώου με τρίτους Φορείς. 
2. Την απουσία απευθείας διασύνδεσης με την ΓΓΠΣΨΔ για την άντληση πληροφοριών για τα περιουσιακά στοιχείων των οφειλετών. 
3. Την ύπαρξη μεγάλου όγκου οφειλών με πολύ χαμηλή εισπραξιμότητα. 
4. Την επιβάρυνση των υπηρεσιών του Κ.Ε.Α.Ο. στο πλαίσιο της διαχείρισης του εξωδικαστικού μηχανισμού του Ν. 4738/2020. 
5. Την υποστελέχωση Υπηρεσιών, λόγω ελλιπούς κάλυψης των προβλεπόμενων θέσεων εργασίας. 
6. Την «κληρονομιά» των ελλιπών μηχανισμών ελέγχου στους τέως φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, που διαχρονικά επέτρεψαν την ανάπτυξη στρατηγικών εισφοροδιαφυγής.

Ευέλικτες κατασχέσεις

Η εικόνα αυτή αναμένεται να βελτιωθεί, με τη λειτουργία του νέου ΟΠΣ του ΕΦΚΑ και τη σύνδεσή του με τα αρχεία της ΑΑΔΕ, γεγονός που θα επιταχύνει τη διαδικασία της εύρεσης και της κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών.

Μέχρι τώρα, η διαδικασία λήψης αναγκαστικών μέτρων σε βάρος των οφειλετών από το ΚΕΑΟ, περιλαμβάνει τα ακόλουθα βήματα:

• Ο εντοπισμός οφειλετών σε βάρος των οποίων μπορούν να ληφθούν μέτρα. Οι Υπηρεσίες του Κ.Ε.Α.Ο. εντοπίζουν τους οφειλέτες που δεν ανταποκρίθηκαν εντός 20 ημερών από την παραλαβή της Ατομικής Ειδοποίησης για την τακτοποίηση της οφειλής τους. 
• Η αποστολή στον οφειλέτη «Ατομικής Ειδοποίησης ληξιπρόθεσμων οφειλών» με την οποία ενημερώνεται ότι η οφειλή του έχει μεταφερθεί στο Κ.Ε.Α.Ο. και ότι αν δεν ανταποκριθεί εντός 20 ημερών με εξόφληση ή διακανονισμό θα ξεκινήσει η διαδικασία της αναγκαστικής είσπραξης.
•  Η αξιολόγηση και η δημιουργία προφίλ οφειλέτη. Πριν τη λήψη των αναγκαστικών μέτρων οι οφειλέτες αξιολογούνται και δημιουργείται το προφίλ του καθενός με πληροφορίες από το ηλεκτρονικό σύστημα του Κ.Ε.Α.Ο., την (προβληματική) διασύνδεση με το Μητρώο της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ., τα στοιχεία του Γ.Ε.ΜΗ. κλπ. Στη συνέχεια, με κριτήρια καθορίζεται ο βαθμός εισπραξιμότητας και επισφάλειας κάθε οφειλής.

Τα κριτήρια

Τα κριτήρια που καθορίζουν και διαφοροποιούν ανάλογα με την περίπτωση, το εύρος και το βάρος των αναγκαστικών μέτρων είναι:

• Το ύψος της οφειλής: Ανάλογα με το ύψος της οφειλής επιλέγεται και το κατάλληλο είδος μέτρου. 
• Η συμπεριφορά του οφειλέτη: αξιολογείται η στάση του οφειλέτη σε σχέση με την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του (π.χ. η καταβολή των τρεχουσών εισφορών) και η παράλληλη καταβολή ανελλιπώς κάθε μήνα εύλογου ποσού «έναντι» της οφειλής ενισχύουν το προφίλ της αξιοπιστίας του οφειλέτη, κάτι που λαμβάνεται σοβαρά υπόψη υπέρ του οφειλέτη για όσο χρόνο διαρκεί η συμπεριφορά αυτή. 
• Η παλαιότητα της οφειλής: στο πλαίσιο της αξιολόγησης του οφειλέτη, εξετάζεται το χρονικό σημείο δημιουργίας των οφειλών, προκειμένου να εκτιμηθεί αν οφείλονται σε συστηματική αφερεγγυότητα του οφειλέτη.

Βουνό τα χρέη

Στο τέλος του περασμένου Μαρτίου το συνολικό ποσό των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το ασφαλιστικά ταμεία που διεκδικεί την είσπραξή τους το ΚΕΑΟ ανήλθε στο ποσό των 51,79 δισ. ευρώ, τα οποία σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025, είναι αυξημένα κατά 470,69 εκατ. ευρώ, ενώ σε σχέση με τον Μάρτιο του 2025 αυξήθηκαν κατά 2,1 δισ. ευρώ.

Από τα χρέη των 51,79 δισ. ευρώ σε ρυθμίσεις είναι χρέη μόλις 5,07 δισ. ευρώ, ενώ οι υπόλοιποι αδιαφορούν ή έχουν «οχυρωθεί» και δεν τους αγγίζουν τα αναγκαστικά μέτρα.

Όπως σημειώνει το ΚΕΑΟ, «κοινό χαρακτηριστικό των περιπτώσεων αυτών είναι η συνεχής δημιουργία οφειλών και η ανυπαρξία περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του φορέα. 

Η απουσία περιουσιακών στοιχείων μπορεί να είναι και αποτέλεσμα μεθόδευσης με σκοπό την αδυναμία εντοπισμού των πραγματικών υπευθύνων της επιχείρησης».