Τεχνητή Νοημοσύνη: Το μεγάλο «στοίχημα» των ελληνικών επιχειρήσεων

Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς σε βασικό εργαλείο ανάπτυξης για τις ελληνικές επιχειρήσεις, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών, αναγνωρίζοντας ότι η ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας περνά πλέον μέσα από τον ψηφιακό μετασχηματισμό.  

Όπως επισήμανε ο Μ. Βερέμης, μέλος του ΔΣ του ΣΕΒ, στην παρουσίαση της έκθεσης της ΕΥ για επιχειρηματικό βαρόμετρο στην Ελλάδα, «πρέπει να υιοθετήσουμε τις νέες τεχνολογίες από την στιγμή που έχουμε χάσει όλες τις προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις».  

Ωστόσο, οι περισσότερες εταιρείες εξακολουθούν να βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο, καθώς οι επενδύσεις παραμένουν σχετικά περιορισμένες και επικεντρώνονται κυρίως σε εφαρμογές χαμηλού κόστους και βελτιώσεις της καθημερινής λειτουργίας.

Όπως επισημαίνει η έρευνα EY Entrepreneurship Barometer Ελλάδα 2026, η ελληνική αγορά κινείται ταχύτερα από τον μέσο όρο των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης στην υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς όμως να έχει ακόμη αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της για βαθύ επιχειρησιακό μετασχηματισμό.

Η καινοτομία στην οργάνωση των επιχειρήσεων

Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν την καινοτομία διαφορετικά από τις περισσότερες ευρωπαϊκές.

Ενώ στις υπόλοιπες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, μεγαλύτερη βαρύτητα δίνεται στην ανάπτυξη νέων προϊόντων, στην Ελλάδα οι επιχειρηματίες θεωρούν ότι προτεραιότητα αποτελεί ο εκσυγχρονισμός του ίδιου του οργανισμού τους.

Ειδικότερα, το 59% δηλώνει ότι μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες θα επικεντρωθεί στην οργανωσιακή καινοτομία, δηλαδή στη βελτίωση των επιχειρησιακών διαδικασιών, των οργανωτικών δομών και των πληροφοριακών συστημάτων. 

Ακολουθεί η καινοτομία προϊόντων και υπηρεσιών με ποσοστό 53%, ενώ χαμηλότερα βρίσκονται η καινοτομία στις διαδικασίες παραγωγής και διανομής (38%) και η καινοτομία στο μάρκετινγκ και τη στρατηγική πωλήσεων (37%). Μόλις το 5% δηλώνει ότι δεν σχεδιάζει καμία δράση καινοτομίας το επόμενο δωδεκάμηνο.

Η EY εκτιμά ότι η συγκεκριμένη επιλογή αντανακλά την ανάγκη των επιχειρήσεων να αποκτήσουν μεγαλύτερη ευελιξία και ανθεκτικότητα σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας. Αντί να επενδύουν αποκλειστικά στην ανάπτυξη νέων προϊόντων, επιδιώκουν πρώτα να δημιουργήσουν πιο αποτελεσματικούς οργανισμούς, εκτιμώντας ότι η οργανωσιακή αναβάθμιση θα αποτελέσει τη βάση για πιο ουσιαστική καινοτομία τα επόμενα χρόνια.

Το στοίχημα της Τεχνητής Νοημοσύνης

Η εικόνα είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή όσον αφορά την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης. Παρότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο, οι επιχειρηματίες εμφανίζονται ιδιαίτερα αισιόδοξοι για τα οφέλη που θα προκύψουν μέσα στην επόμενη τριετία.

Το 83% των ελληνικών επιχειρήσεων αναφέρει ότι αύξησε τη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης μέσα στους τελευταίους δώδεκα μήνες, έναντι 76% στον μέσο όρο της Κεντρικής Ευρώπης. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις που καταγράφει η έρευνα.

Παράλληλα, το 71% δηλώνει ότι ενίσχυσε τη χρήση εργαλείων ανάλυσης δεδομένων, ενώ σημαντική ανάπτυξη καταγράφεται επίσης στις λύσεις κυβερνοασφάλειας (59%) και στις υπηρεσίες cloud computing (55%), γεγονός που δείχνει ότι οι επιχειρήσεις επενδύουν συνολικά στην ενίσχυση των ψηφιακών τους υποδομών και όχι μόνο στην AI.

Η έρευνα σημειώνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις επιλέγουν τεχνολογίες που μπορούν να βελτιώσουν άμεσα τη λήψη αποφάσεων και την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, ενώ εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές απέναντι σε τεχνολογίες αιχμής, όπως η επαυξημένη και η εικονική πραγματικότητα, ακολουθώντας μια πιο σταδιακή στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού.

Το 75% εκτιμά ότι η AI θα ενισχύσει σημαντικά τις επιχειρησιακές λειτουργίες και την παραγωγικότητα, ενώ στις μεγάλες επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών άνω των 10 εκατ. ευρώ το ποσοστό ανεβαίνει στο 85%.

Παράλληλα, το 60% θεωρεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα βελτιώσει αισθητά την ποιότητα και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων, επιβεβαιώνοντας ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πλέον την AI ως εργαλείο διοίκησης και όχι απλώς ως τεχνολογία αυτοματοποίησης.

Πού χρησιμοποιείται περισσότερο η AI

Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης επικεντρώνεται σήμερα κυρίως σε δραστηριότητες που προσφέρουν άμεσα επιχειρησιακά οφέλη.

Στην κορυφή βρίσκεται η ανάλυση δεδομένων, την οποία αξιοποιεί το 62% των επιχειρήσεων. Ακολουθούν η εκπαίδευση και ανάπτυξη προσωπικού (50%), η δημιουργία περιεχομένου και οι ενέργειες marketing (48%), τα διοικητικά καθήκοντα (44%), η αυτοματοποίηση διαδικασιών (43%), η εξυπηρέτηση πελατών μέσω chatbots και αυτοματοποιημένων εργαλείων (35%) και η ενίσχυση των πωλήσεων (30%).

Αντίθετα, περιορισμένη παραμένει η χρήση της AI σε πιο κρίσιμες επιχειρησιακές λειτουργίες, όπως η χρηματοοικονομική διαχείριση (16%), η ασφάλεια και διαχείριση κινδύνων (16%), η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας (14%) και οι προσλήψεις προσωπικού (13%), στοιχείο που δείχνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν έχει ακόμη διεισδύσει σε όλες τις λειτουργίες των οργανισμών.

Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά παραμένουν μικρές

Παρά την εκρηκτική αύξηση της χρήσης της AI, οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να κινούνται με συγκρατημένους ρυθμούς όσον αφορά τις επενδύσεις.

Το 39% δηλώνει ότι έχει επενδύσει έως 25.000 ευρώ στην τεχνητή νοημοσύνη και σε άλλες ψηφιακές τεχνολογίες κατά την τελευταία τριετία, ενώ 20% δεν έχει πραγματοποιήσει καμία σχετική επένδυση.

Από την άλλη πλευρά, παρατηρείται σταδιακή μετατόπιση προς μεγαλύτερα επενδυτικά έργα. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που έχουν επενδύσει από 100.000 έως 250.000 ευρώ αυξήθηκε στο 8%, ενώ όσες έχουν επενδύσει πάνω από 250.000 ευρώ διπλασιάστηκαν, φτάνοντας το 10% από 5% έναν χρόνο πριν, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή ωρίμανση της αγοράς.

Επενδυτική προτεραιότητα ο ψηφιακός μετασχηματισμός

Η έρευνα καταγράφει σαφή μετατόπιση των επιχειρηματικών επενδύσεων προς την τεχνολογία.

Ειδικότερα, το 63% σχεδιάζει να επενδύσει σε αναβαθμίσεις ή νέες εφαρμογές πληροφοριακών συστημάτων και λογισμικού, ενώ το 51% δίνει προτεραιότητα σε τεχνολογίες αυτοματοποίησης διαδικασιών.

Η στρατηγική αυτή αντανακλά την προσπάθεια των επιχειρήσεων να βελτιώσουν τη λειτουργική τους αποτελεσματικότητα, να περιορίσουν τα κόστη και να αυξήσουν την ευελιξία τους απέναντι στις συνεχείς μεταβολές της αγοράς.

Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας είναι ήδη εμφανή. Το 69% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι έχει αυξηθεί η ψηφιακή του ωριμότητα μέσα στον τελευταίο χρόνο, το 62% ότι ενίσχυσε τις επενδύσεις στην εκπαίδευση των εργαζομένων, το 60% ότι βελτίωσε τη λειτουργική αποδοτικότητα και το 59% ότι ανέβασε το επίπεδο καινοτομίας του οργανισμού.

Παράλληλα, η υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών κατά την τελευταία τριετία έχει οδηγήσει σε αύξηση της αποδοτικότητας και της παραγωγικότητας για το 69% των επιχειρήσεων, σε ενίσχυση της καινοτομίας για το 55% και σε ταχύτερη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών για το 54%, επιδόσεις υψηλότερες από τον μέσο όρο των χωρών της Europe Central.

Τα εμπόδια που παραμένουν και οι προκλήσεις

Παρά τη σημαντική πρόοδο, η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις.

Οι μεγαλύτερες ανησυχίες αφορούν τους κινδύνους προστασίας δεδομένων (61%), την έλλειψη σαφούς κανονιστικού πλαισίου για την τεχνητή νοημοσύνη (50%), το κόστος υλοποίησης και συντήρησης (40%), καθώς και τις δυσκολίες εκπαίδευσης των εργαζομένων (38%).

Οι επιχειρήσεις προβληματίζονται επίσης για ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας, για τη διάκριση μεταξύ ανθρώπινης και παραγόμενης από AI εργασίας, αλλά και για την πολυπλοκότητα των νέων τεχνολογιών, γεγονός που αναδεικνύει ότι η επιτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις τεχνολογικές επενδύσεις, αλλά και από την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων, την εταιρική διακυβέρνηση και τη δημιουργία ενός σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου.