Σε δύσκολη εξίσωση εξελίσσεται ο φετινός χειμώνας, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου, του ρεύματος και του πετρελαίου, στον απόηχο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, φέρνουν ολοένα και πιο κοντά το ενδεχόμενο μιας νέας ενεργειακής κρίσης.
Ωστόσο, η κυβέρνηση, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν έχει δώσει δείγματα άμεσων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των πιέσεων. Αντίθετα, στρέφει την προσοχή της στον σχεδιασμό για τη μείωση της τιμής του ρεύματος κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας, αντί για μέτρα που θα μπορούσαν να έχουν άμεσα αποτελέσματα.
Μάλιστα, την Τρίτη η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο υπουργός Στ. Παπασταύρου και ο υφυπουργός Ν. Τσάφος, παρουσίασαν τον οδικό χάρτη για την επίτευξη του στόχου αυτού μέσα από μία σειρά μέτρων με μακροπρόθεσμο χαρακτήρα.
Σε ερώτηση δημοσιογράφων για το αν υπάρχει πλάνο ενόψει του χειμώνα, η ηγεσία του υπουργείου απέφυγε να ανοίξει τα χαρτιά της για το αν στο συρτάρι της υπάρχουν μέτρα έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπισης μιας ενδεχόμενης κρίσης, όπως για παράδειγμα, κάποια επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος.
Μάλιστα, περιορίστηκε στο ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις χωρίς να δίνει το στίγμα των επόμενων κινήσεων.
Στα ύψη πετρέλαιο και φυσικό αέριο
Η τιμή του Brent από χθες, Τετάρτη, έχει εκτιναχθεί πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων, για πρώτη φορά μετά τις 24 Ιουλίου, ως αποτέλεσμα της νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, με ΗΠΑ και Ιράν να ανακοινώνουν εκατέρωθεν πλήγματα σε πετρελαιοφόρα και την ένταση να διευρύνεται παράλληλα προς τη Σαουδική Αραβία και την Ερυθρά Θάλασσα.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι τιμές του Brent έχουν αυξηθεί κατά περίπου 25% από τις αρχές του περασμένου μήνα, όταν το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και Ιράν εξανέμισε τις προσδοκίες για μόνιμη διευθέτηση της εξάμηνης σύγκρουσης.
Σε επίπεδο έτους, το Brent καταγράφει άνοδο άνω του 60%, ενώ ακόμη μεγαλύτερες είναι οι αυξήσεις σε διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει επεκταθεί προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ την πίεση εντείνει και ο συνεχιζόμενος πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας.
Την ίδια ξέφρενη πορεία ακολουθεί και το φυσικό αέριο, με τον δείκτη TTF να συνεχίζει να κινείται λίγο κάτω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξημένο κατά σχεδόν 30% σε σχέση με έναν μήνα πριν.
Ανησυχία για καύσιμα και ρεύμα
Με τις τιμές του φυσικού αερίου και πετρελαίου να καταγράφουν καθημερινά ράλι, το βλέμμα στρέφεται στο τι θα γίνει το χειμώνα.
Η τιμή της χονδρικής ρεύματος σύμφωνα με το Χρηματιστήριο Ενέργειας κινείται βρίσκεται σήμερα στα 183,60 ευρώ/MWh, δηλαδή 30% πάνω σε σχέση με χθες.
Έτσι, η μέση τιμή χονδρικής για τις πρώτες εννέα μέρες του Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται στα 156,39 ευρώ/MWh, αυξημένη πάνω από 17% σε σχέση με την τιμή που έκλεισε ο Αύγουστος.
Τα «πράσινα» τιμολόγια που ανακοινώθηκαν για τον μήνα αυτό είναι αυξημένα κατά 10% σε σχέση με τον περασμένο μήνα, ενώ παραμένει άγνωστο αν η κυβέρνηση εξετάζει επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος.
Και ενώ το προηγούμενο διάστημα η προοπτική κάποιας επιδότησης ήταν πιθανή, πλέον το ΥΠΕΝ δεν ανοίγει τα χαρτιά του για το πώς θα αντιμετωπίσει μία σοβαρή ενεργειακή κρίση ενόψει χειμώνα.
Άλλωστε, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ και στη συνέχεια εξειδικεύθηκαν σε συνέντευξη τύπου του ΥΠΕΝ και αφορούν στον τομέα της ενέργειας έχουν όλα μακροπρόθεσμο χαρακτήρα.
Πέρα από τη μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας κατά 50%, που και αυτό αναμένεται να ξεκινήσει από τον Ιανουάριο του 2027, η ωφέλεια από όλα τα υπόλοιπα (εγκατάσταση νέων ΑΠΕ, η προώθηση των διασυνδέσεων, προγράμματα εξοικονόμησης, αυτοκατανάλωσης κλπ) δε θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην τσέπη των καταναλωτών.
Στο μέτωπο των καυσίμων τώρα, όλα τα καύσιμα κινούνται σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ, με το πετρέλαιο κίνησης, το οποίο έχει αυξηθεί πάνω από 30% από την έναρξη του πολέμου, να αποτελεί τον μεγαλύτερο «πονοκέφαλο».
Θυμίζουμε πως για τον Σεπτέμβριο βρίσκεται σε ισχύ η επιδότηση στο ντίζελ κίνησης, ενώ παράλληλα συνεχίζεται και η έκπτωση από την πλευρά των διυλιστηρίων.
«Καμπανάκι» από την αγορά ενόψει χειμώνα
Η αγορά παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις ενόψει του φετινού χειμώνα, με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου ΑΚΤΩΡ, Αλέξανδρο Εξάρχου, να προειδοποιεί για τον κίνδυνο η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη να κινηθεί ακόμη και προς τα 110 ευρώ/MWh, με σημαντικές επιπτώσεις στον πληθωρισμό, στα επιτόκια και τελικά στην αναπτυξιακή πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ο ίδιος, μιλώντας την περασμένη Παρασκευή από το βήμα του συνεδρίου Economist, περιέγραψε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό ενεργειακό σκηνικό ενόψει του χειμώνα, καθώς οι τιμές του αερίου έχουν ήδη κινηθεί σε πολύ υψηλά επίπεδα πριν ακόμη εκδηλωθεί η αυξημένη εποχική ζήτηση.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι είχε εκτιμήσει πως το TTF θα μπορούσε να φτάσει στα 85 ευρώ ανά μεγαβατώρα, πρόβλεψη που, όπως ανέφερε, σήμερα φαίνεται μάλλον αισιόδοξη.
Μπροστά στον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής αναταραχής, ο κ. Εξάρχου έθεσε στο τραπέζι την ανάγκη μιας κοινής ευρωπαϊκής απάντησης, εκτιμώντας ότι μπορεί να απαιτηθεί η έκδοση νέου ευρωομολόγου.
Κατά την εκτίμησή του, προς το τέλος του έτους ή στις αρχές του 2027 η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να χρειαστεί έναν νέο κοινό χρηματοδοτικό μηχανισμό, στη λογική της κοινής χρηματοδότησης που χρησιμοποιήθηκε για το Ταμείο Ανάκαμψης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές συνέπειες του υψηλού ενεργειακού κόστους και οι πιέσεις στην κατανάλωση.
Στο ίδιο μήκος κύματος ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, σε πρόσφατη συνέντευξη που παραχώρησε στο Bloomberg, προειδοποίησε για ένα δύσκολο χειμώνα εάν δεν αποκλιμακωθεί η κατάσταση είτε στη Μέση Ανατολή είτε στην Ουκρανία.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, αν δεν συμβεί κάτι, είτε στον Περσικό Κόλπο είτε στην Ουκρανία, η Ευρώπη οδεύει προς έναν ιδιαίτερα δύσκολο χειμώνα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση στην αγορά LNG, η οποία αρχίζει να παραπέμπει στις συνθήκες που είχαν διαμορφωθεί στα τέλη του 2022 και στις αρχές του 2023.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πίεση στο φυσικό αέριο περνά ήδη στις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρισμού, όπου οι τιμές παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις και σε αρκετές περιπτώσεις επιστρέφουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
