Την ανησυχία της κυβέρνησης για τις επιπτώσεις της νέας ενεργειακής κρίσης, σε συνδυασμό με τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές ομολόγων και τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια για τη στήριξη καταναλωτών και επιχειρήσεων, εξέφρασε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, μιλώντας πριν από λίγο στο 8ο Renewable & Storage Forum.
«Zούμε ένα τεράστιο ενεργειακό σοκ στα πρότυπα του προηγούμενου που είχε ζήσει η Ευρώπη το 2022. Έχουν διαταραχθεί δύο από τους σημαντικότερους πυλώνες εξαγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Βλέπουμε πετρέλαιο και φυσικό αέριο και ρεύμα στα υψηλά, τα πυρηνικά μειωμένα, κακή χρονιά για τα υδροηλεκτρικά και μια χρονιά με ακριβό κόστος διοξειδίου του άνθρακα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Δημοσιονομική ευελιξία και πιέσεις στις αγορές ομολόγων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο πρόσφατο αίτημα του Πρωθυπουργού στην Ευρώπη για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, εξηγώντας ότι η σημερινή κρίση διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη του 2022, καθώς συνοδεύεται από έντονες χρηματοπιστωτικές πιέσεις.
«Αυτό που διαφέρει από το 2022 είναι ότι έχουμε και χρηματοπιστωτική κρίση. Οι αγορές αμφισβητούν την ικανότητα μεγαλύτερων χωρών στον κόσμο να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους. Να αντιληφθούμε ότι υπάρχει μεγάλη πίεση στην αγορά ομολόγων. Όποια χώρα δεν έχει νοικοκυρεμένα δημοσιονομικά θα δεχθεί πίεση», εξήγησε.
Στο πλαίσιο αυτό, εξήγησε ότι οι δυνατότητες δημοσιονομικών παρεμβάσεων είναι πιο περιορισμένες σε σύγκριση με την προηγούμενη ενεργειακή κρίση. «Συνεχίζουμε να επιχειρηματολογούμε στην Ευρώπη για διαφορετικές ενεργειακές πολιτικές. Η Κομισιόν είναι μηχανισμός ιδιόρυθμος αλλά στο τέλος και αυτοί έχουν επιρροή. Η ευρωπαϊκή στρατηγική είναι φτιαγμένη για έναν κόσμο με φθηνή ενέργεια», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «οι απανωτές κρίσεις οδηγούν την Ευρώπη να πρέπει να προσαρμόσει τη στρατηγική της».
Στοχευμένα μέτρα αντί οριζόντιων επιδοτήσεων
Ωστόσο, μέχρι να υπάρξει κάποια ουσιαστική αλλαγή από την πλευρά της Ευρώπης, όπως είπε, η κυβέρνηση συνεχίζει να προχωρά σε παρεμβάσεις για τον περιορισμό των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης και της ακρίβειας που αυτή έχει φέρει, μέσω στοχευμένων μέτρων.
«Επειδή δεν υπάρχει το δημοσιονομικό περιθώριο για επιδοτήσεις που δώσαμε στο παρελθόν, προσπαθούμε να πάρουμε πιο στοχευμένα μέτρα. Έχουμε πάρει ήδη μέτρα για βενζίνη, ντίζελ, πετρέλαιο θέρμανσης, έχουμε ανακοινώσει παρεμβάσεις για τη βιομηχανία και εκατοντάδες εκατ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής», είπε χαρακτηριστικά.
«Εμαστε ήδη σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση που έχουμε πάρει απανωτά μέτρα», συνέχισε.
Σε ό,τι αφορά τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενδεχόμενο που προανήγγειλε χθες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου από το βήμα του ίδιου συνεδρίου, αποκάλυψε ότι εξετάζεται η επανάληψη ενός σχήματος αντίστοιχου με εκείνο που εφαρμόστηκε το 2025.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εξετάζουν αν κάτι αντίστοιχο μπορεί να γίνει και τώρα, χωρίς ωστόσο να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή ύψος ενίσχυσης.
Προστασία μέσω σταθερών τιμολογίων για νοικοκυριά
Αναφορικά με τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στα νοικοκυριά και για το ενδεχόμενο στήριξής τους, ο υφυπουργός αναφέρθηκε στην αυξανόμενη στροφή των καταναλωτών προς τα σταθερά τιμολόγια, τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, λειτουργούν ως μέσο προστασίας για όσους θέλουν να προστατευτούν από τις διακυμάνσεις των τιμών.
«Η αγορά προσφέρει λύσεις σε καταναλωτές που θέλουν να προστατευθούν από ανατιμήσεις», είπε, ξεκαθαρίζοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις εξαρτώνται από τον δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος είναι περιορισμένος.
Σε αναμονή της Κομισιόν για τη στήριξη της βιομηχανίας
Στο μέτωπο της βιομηχανίας, ο κ. Τσάφος υπενθύμισε ότι έχει ήδη ανακοινωθεί ένα πολύ καλό πακέτο ενισχύσεων για το τρέχον έτος.
Σχετικά με την στήριξη ύψους 95 εκατ. ευρώ μέσω CISAF και METSAF, η οποία προαναγγέλθηκε από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, προ ημερών από το βήμα της ΓΣ του ΣΕΒ, ανέφερε πως το ΥΠΕΝ βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι επαφές με την Κομισιόν για την κοινοποίηση του σχήματος στήριξης είχαν ξεκινήσει αρκετές εβδομάδες πριν από τη σχετική τοποθέτηση του πρωθυπουργού. «Περιμένουμε από την Κομισιόν να απαντήσει μια ερώτησή μας. Είμαστε πολύ κοντά. Το αν θα καταφέρουμε να βγάλουμε την υπουργική απόφαση σε έναν ή δύο μήνες δεν εξαρτάται από εμάς», διευκρίνισε.
Προβληματισμός για την εξισορρόπηση
Ερωτηθείς σχετικά με τις στρεβλώσεις στην ελληνική αγορά ενέργειας, ο κ. Τσάφος υποστήριξε ότι η σύγκριση των εγχώριων τιμών με εκείνες άλλων ευρωπαϊκών χωρών δείχνει ότι η ελληνική αγορά λειτουργεί, παρά τα επιμέρους προβλήματα. «Όταν βλέπω πχ τιμή στη Βουλγαρία 40 ή 50 ευρώ πάνω από εμάς, αυτό μας λέει ότι με κάποιο τρόπο η αγορά που έχουμε λειτουργεί», ανέφερε.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, ιδίως στην αγορά εξισορρόπησης, όπου απαιτούνται μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότερος έλεγχος και σύμφωνα με τον ίδιο αυτό αποτελεί πηγή ανησυχίας για την κυβέρνηση.
Πάνω από 10 GW το pipeline στην αποθήκευση
Απαντώντας στην κριτική για τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων αποθήκευσης ενέργειας και για τη σύγκριση Ελλάδα με Βουλγαρία, είπε: «η κριτική που γίνεται να γίνεται με πραγματικά δεδομένα. Να σταματήσουμε να βλέπουμε μόνο τη Βουλγαρία δίπλα μας και να λέμε ότι αυτή έχει κάνει το σωστό και να ασκούμε κριτική στην κυβέρνηση».
«Από εδώ και πέρα έχουμε έργα διαγωνισμού που υλοποιούνται και άλλα εκτός διαγωνισμού. Έχουμε ένα έργο αντλησιοταμίευσης το οποίο είναι περίπλοκο αλλά σε αυτό βασιζόμαστε», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μαζί με τις αυτόνομες μπαταρίες 4,7 GW αλλά και τα 4 GW συνεργατικών έργων, το συνολικό pipeline έργων ξεπερνά τα 10 GW. Ως εκ τούτου θεωρεί ότι ο στόχος που έχει τεθεί για 4 GW έως το 2028 είναι εφικτός
«Είμαστε σε συνεχή διάλογο με τον ΑΔΜΗΕ για να τρέξουν οι όροι σύνδεσης γρήγορα», εξήγησε ο κ. Τσάφος.