Αντιδράσεις στην αύξηση φόρου μεταβίβασης κατοικιών για πολίτες τρίτων χωρών

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει ο κλάδος των ακινήτων για την αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για πολίτες τρίτων χωρών που προανήγγειλε η κυβέρνηση, προειδοποιώντας πως το μέτρο ενδέχεται να δημιουργήσει περισσότερες στρεβλώσεις παρά λύσεις στην αγορά.

Το μέτρο, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2027, προβλέπει την αύξηση του φόρου μεταβίβασης για αγορά κατοικιών από 3% σε 15% επί της φορολογητέας αξίας για πολίτες από χώρες εκτός Ε.Ε.

Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί η αυξημένη ζήτηση κατοικιών από ξένους αγοραστές, που συμβάλλει στην άνοδο των τιμών και στον περιορισμό της πρόσβασης των μονίμων κατοίκων στη στέγη. Σημειώνεται πως η νέα ρύθμιση αφορά αποκλειστικά σε κατοικίες και όχι σε επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλα ακίνητα.

«Η αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% είναι μια τιμωρητική κίνηση για τον ξένο επενδυτή και δεν αποτελεί μέτρο που θα τονώσει την αγορά» δηλώνει χαρακτηριστικά στο Business Daily ο Δημήτρης Πυλωνίτης, Γενικός Διευθυντής της Union Properties, προσθέτοντας πως μια τέτοια κίνηση δεν διορθώνει τη ζημιά που έχει γίνει από την Golden Visa.

Υπενθυμίζεται πως στις αρχές της εφαρμογής της Golden Visa, το επενδυτικό όριο βρισκόταν μόλις στις 250.000 ευρώ, με αποτέλεσμα το οικιστικό απόθεμα προς πώληση να περιορίζεται σημαντικά, καθώς πολλές οικονομικές κατοικίες να βρεθούν στα χέρια ξένων αγοραστών και τελικά να βρεθούν στη βραχυχρόνια μίσθωση, ή ακόμη χειρότερα να παραμείνουν κενές.

Πλέον, τα όρια για την απόκτηση Χρυσής Βίζα έχουν ανέβει και οι ξένοι αγοραστές πρέπει να επενδύσουν από 400.000 ευρώ έως 800.000 ευρώ, επομένως αποτελούν ένα τελείως διαφορετικό προφίλ αγοραστών σε σχέση με τους Έλληνες, που η αγοραστική τους δύναμη βρίσκεται κοντά στις 250.000 ευρώ.

Σημαντική ροή κεφαλαίων οι ξένες επενδύσεις σε ακίνητα

Οι ξένες επενδύσεις σε ακίνητα αποτελούν σημαντική πηγή κεφαλαίων για την οικονομική δραστηριότητα, ενώ συνεισφέρουν και στην αναβίωση απαξιωμένων ακινήτων, τονίζει η Ομοσπονδία Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος (ΟΜΑΣΕ), προσθέτοντας πως η αναστολή της ζήτησης από ξένους επενδυτές θα βλάψει άμεσα και τους Έλληνες ιδιοκτήτες.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το 2025 επενδύθηκαν 1,2 δισ. ευρώ για αγορά ακινήτων από τρίτες χώρες, εκ των οποίων περίπου τα 800 εκατ. ευρώ υπολογίζεται πως αφορούσαν κατοικίες.

Πηγή: TτE

Η αύξηση του φόρου στο 15% είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς ουσιαστικά πενταπλασιάζεται, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το τελικό κόστος της αγοραπωλησίας του ακινήτου. 

Για παράδειγμα, για μια κατοικία φορολογητέας αξίας 100.000 ευρώ, ο φόρος μεταβίβασης για ξένους αγοραστές σήμερα είναι στο 3% και αντιστοιχεί σε 3.000 ευρώ. Αν όμως ανέβει στο 15%, τότε ο φόρος διαμορφώνεται στις 15.000 ευρώ. 

Αντιστοίχως, για μια μεγαλύτερη επένδυση σε οικιστικά ακίνητα φορολογητέας αξίας 500.000 ευρώ, η φορολογική επιβάρυνση είναι πολύ πιο αισθητή: σήμερα ένας ξένος αγοραστής θα πλήρωνε επιπλέον 15.000 ευρώ, λόγω του φόρου 3%, ωστόσο από τον Ιούλιο του 2027 καλείται να πληρώσει 75.000 ευρώ, επιπλέον της αρχικής επένδυσης.

Μια τέτοια επιβάρυνση μπορεί να αποτρέψει πολλούς επενδυτές από το να ρίξουν κεφάλαιο στην ελληνική αγορά ακινήτων, δεδομένου ότι υπάρχουν γειτονικές χώρες με πολύ πιο ευνοϊκό φορολογικό πλαίσιο.

Αξίζει να αναφερθεί πως ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την εξειδίκευση των μέτρων για το στεγαστικό, τόνισε πως η αύξηση του φόρου μεταβίβασης στο 15% θα ισχύσει από τον Ιούλιο του 2027, ώστε να μην αιφνιδιαστεί η αγορά.

Ωστόσο, πηγές της αγοράς τονίζουν πως υπάρχουν επενδύσεις σε οικιστικά ακίνητα που έχουν ήδη δρομολογηθεί σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό πλαίσιο και μια τέτοια αλλαγή ενδέχεται να βρεθούν μπροστά σε έναν «φουσκωμένο» λογαριασμό.

Η εναλλακτική λύση

Η νέα Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 προτείνει μια εξειδικευμένη κατηγορία Golden Visa που θα κατευθύνει τις διεθνείς επενδύσεις προς την ενεργοποίηση κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση.

Συγκεκριμένα, προτείνεται μια ρύθμιση η οποία θα επιτρέπει στους ξένους επενδυτές να αποκτούν χαρτοφυλάκια με περισσότερα από ένα ακίνητα, με την προϋπόθεση ότι θα τα διαθέσουν στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης.

Έτσι, «αίρεται» ο περιορισμός του μεγέθους του επενδυτικού ακινήτου για την απόκτηση της Χρυσής Βίζα, ενώ παράλληλα συνδέει με άμεσο τρόπο την επενδυτική δραστηριότητα με την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, περιορίζοντας το φαινόμενο των «κενών» κατοικιών από ξένους αγοραστές που στόχευαν στην απόκτηση Golden Visa.

Παράγοντες της αγοράς ακινήτων εκτιμούν πως μια τέτοια λύση θα μπορούσε να απαντήσει καλύτερα στο μεγάλο έλλειμμα διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση, ενώ παράλληλα θα προσελκύσει ξένα κεφάλαια και θα περιορίσει τα αδήλωτα μισθώματα.