Οι «πληροφοριοδότες» της ΑΑΔΕ σε Ελλάδα, εξωτερικό για φοροφυγάδες, οφειλέτες

Από πλήθος δημόσιων και ιδιωτικών φορέων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό μπορεί η ΑΑΔΕ να αναζητεί πληροφορίες, σχετικά με την εισοδηματική και περιουσιακή κατάσταση των φορολογούμενων όταν αυτοί βρίσκονται στο επίκεντρο ερευνών για φοροδιαφυγή ή έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη προς το δημόσιο ή και προς τον ΕΦΚΑ.

Σε προτεραιότητα είναι κατά αρχήν οι τράπεζες και γενικά οι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί, όπως επίσης πλατφόρμες πληρωμών και συναλλαγών, καθώς και τρίτα πρόσωπα, ακόμα και εκείνα που καλύπτονται από επαγγελματικό απόρρητο.

Όπως επισημαίνει η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, μέσα από αποφάσεις της, σε ορισμένες, δε, περιπτώσεις ζητείται και η συνδρομή των εισαγγελικών αρχών προκειμένου να καμφθούν οι αντιστάσεις του ιδιωτικού ή δημοσίου φορές ή προσώπου, ώστε να δώσει τις πληροφορίες που ζητεί η ΑΑΔΕ.

Ποιοι δίνουν πληροφορίες στην εφορία

Με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, που διευκρινίζει η ΔΕΔ, κατόπιν έγγραφου ή ηλεκτρονικού αιτήματος του διοικητή της ΑΑΔΕ, κάθε φορέας της Γενικής Κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των δικαστικών και εισαγγελικών αρχών και όλων των δημόσιων οργανισμών, φορέων και εταιρειών, όπου συμμετέχει ή έχει την εποπτεία το κράτος, καθώς και των ανεξάρτητων αρχών, παρέχει στη Φορολογική Διοίκηση κάθε διαθέσιμη πληροφορία και επιδεικνύει, χωρίς τη μεταφορά τους εκτός των εγκαταστάσεων, όλα τα πρωτότυπα έγγραφα, μητρώα και στοιχεία που έχει στην κατοχή του.

Ωστόσο, κατά παρέκκλιση η Φορολογική Διοίκηση δεν μπορεί να λαμβάνει γνώση πληροφοριών ή εγγράφων που αφορούν σε ποινικές υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον των αρμόδιων εισαγγελικών αρχών ή των ποινικών δικαστηρίων, χωρίς την προηγούμενη έγγραφη άδεια του αρμόδιου Εισαγγελέα.

Μπορεί όμως, η ΑΑΔΕ να λάβει πληροφορίες οι οποίες προέρχονται από την Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.

Για τον προσδιορισμό της φορολογικής υποχρέωσης, που προκύπτει με βάση τις διασταυρώσεις των στοιχείων και για την είσπραξη της φορολογικής οφειλής ο διοικητής της ΑΑΔΕ δικαιούται να ζητά πληροφορίες ή έγγραφα από λοιπά τρίτα πρόσωπα, ιδίως από:

• Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα,
• Τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων,
• Τα επιμελητήρια.
• Τους συμβολαιογράφους
• Τους υποθηκοφύλακες.
• Τους προϊσταμένους των κτηματολογικών γραφείων.
• Τους οικονομικούς ή κοινωνικούς ή επαγγελματικούς φορείς ή οργανώσεις.

Η ΑΑΔΕ αποστέλλει ερώτημα με έγγραφο ή ηλεκτρονικό, το οποίο απαντάται από το τρίτο πρόσωπο μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την παραλαβή του, αλλά σε εξαιρετικά σύνθετες υποθέσεις, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί για είκοσι (20) επιπλέον ημέρες.

Στοιχεία από πλατφόρμες εξωτερικού

Παράλληλα, η  Φορολογική Διοίκηση, ανεξαρτήτως των στοιχείων που υποβάλλονται στο πλαίσιο της υποχρεωτικής αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών, δύναται να ζητά, εγγράφως ή ηλεκτρονικά, οποιαδήποτε πληροφορία ή στοιχείο σχετικά με πρόσωπα που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα ως πωλητές, για τα οποία προκύπτουν φορολογικές υποχρεώσεις στην ημεδαπή.

Τα στοιχεία ζητούνται από κάθε διαχειριστή ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία δραστηριοποιείται στην οικονομία του διαμοιρασμού ή μέσω της οποίας διατίθενται αγαθά ή υπηρεσίες στην Ελλάδα ή από φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας ή από μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπών επιχειρήσεων στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από το εάν αυτή έχει μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα ή τις Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας που έχει συνάψει η Ελλάδα.

Οι εν λόγω πληροφορίες ή στοιχεία παρέχονται ή διαβιβάζονται από τον διαχειριστή ψηφιακής πλατφόρμας στην ΑΑΔΕ μέχρι την τελευταία ημέρα του επόμενου μήνα, από τον μήνα παραλαβής του αιτήματος εντός δύο μηνών, αν ο όγκος των αιτούμενων πληροφοριών ή στοιχείων είναι μεγάλος.

Υπηρεσίες πληρωμών - πιστωτικές κάρτες

Η ΑΑΔΕ μπορεί να ζητά, με έγγραφο ή ηλεκτρονικό αίτημα, από κάθε πάροχο υπηρεσιών πληρωμών οποιοδήποτε στοιχείο και πληροφορία σχετικά με τις ακόλουθες συναλλαγές, για τις οποίες προκύπτουν φορολογικές υποχρεώσεις στην Ελλάδα και, συγκεκριμένα:

• συναλλαγές που εκτελούνται μέσω τερματικών, ημεδαπής ή αλλοδαπής, «Ηλεκτρονικής Μεταφοράς Κεφαλαίων στο Σημείο Πώλησης (Electronic Funds Transfer at the point of sale, EFT/POS)» αποδοχής καρτών πληρωμών,
• συναλλαγές μέσω λογαριασμών και κάθε είδους χρεωστικών ή πιστωτικών καρτών.

Οι πληροφορίες ή τα στοιχεία, που ζητούνται, παρέχονται ή διαβιβάζονται από τον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών στη Φορολογική Διοίκηση μέχρι την τελευταία ημέρα του επόμενου μήνα από τον μήνα παραλαβής του αιτήματος προθεσμία που παρατείνεται κατά έναν επιπλέον μήνα, αν ο όγκος των στοιχείων είναι μεγάλος.

Τι ισχύει με το απόρρητο

Τρίτα πρόσωπα που δεσμεύονται από επαγγελματικό απόρρητο υποχρεούνται στη χορήγηση των πληροφοριών στην ΑΑΔΕ, εφόσον αυτές αφορούν οικονομικές συναλλαγές τους με τον φορολογούμενο ο οποίος ελέγχχεται για φοροδιαφυγή ή για χρέη προς την εφορία ή τον ΕΦΚΑ.

Για τις λοιπές πληροφορίες που προστατεύονται από επαγγελματικό απόρρητο, απαιτείται έγγραφη άδεια από τον αρμόδιο Εισαγγελέα. Για τη χορήγηση της άδειας αυτής, ο Διοικητής υποβάλλει στον αρμόδιο Εισαγγελέα αίτημα, στο οποίο περιλαμβάνονται:

• το ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση και η δραστηριότητα του φορολογούμενου,
• το ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση και η δραστηριότητα του προσώπου που δεσμεύεται από επαγγελματικό απόρρητο,
• οι σημαντικές ενδείξεις φοροδιαφυγής, που έχει στη διάθεσή της η Φορολογική Διοίκηση εναντίον του φορολογούμενου,
• οι λόγοι για τους οποίους η Φορολογική Διοίκηση επιθυμεί να αποκτήσει πληροφορίες από το πρόσωπο που δεσμεύεται από επαγγελματικό απόρρητο.

Σε περίπτωση χορήγησης της άδειας του εισαγγελέα, το πρόσωπο που παρέχει τις πληροφορίες στην ΑΑΔΕ, δεν ευθύνεται ποινικά ή αστικά για παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου.

Διευκρινίζεται, τέλος, ότι οι ίδιες διαδικασίες εφαρμόζονται ανάλογα και για τις πληροφορίες που ζητούνται από τις υπηρεσίες του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, για τον έλεγχο της εισπραξιμότητας των οφειλών και τον εντοπισμό πηγών αποπληρωμής των απαιτήσεων των ασφαλιστικών οργανισμών.