Η Νέα Δημοκρατία κατέθεσε προτάσεις για την αναθεώρηση των άρθρων 17, 21 και 24 του Συντάγματος, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας της περιουσίας, τη διεύρυνση της στεγαστικής πολιτικής και την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης και της κλιματικής αλλαγής στο ανώτατο νομικό πλαίσιο της χώρας.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος ο γενικός εισηγητής της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης, οι προτάσεις αυτές ανταποκρίνονται στις νέες κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές ανάγκες.
Αναθεώρηση του άρθρου 17: Προστασία ιδιοκτησίας και αποζημίωση
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει ρητή συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας της περιουσίας, επεκτείνοντας το πεδίο πέρα από τα εμπράγματα δικαιώματα ώστε να καλύπτει και τα ενοχικά και άυλα δικαιώματα, όπως πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία.
Η πρόταση βασίζεται στη νομολογία του ΕΔΔΑ και στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, που αντιμετωπίζουν τον όρο «περιουσία» σε ευρύτερο πλαίσιο.
Παράλληλα, προτείνεται η εισαγωγή διάταξης για την καταβολή αποζημίωσης σε περιπτώσεις επιβολής περιορισμών στη χρήση ακινήτου για λόγους δημόσιας ωφέλειας, ακόμη και χωρίς απαλλοτρίωση.
Όπως ανέφερε ο κ. Στυλιανίδης, υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι περιορισμοί αυτοί έχουν ουσιαστικά αποτελέσματα απαλλοτρίωσης χωρίς αντίστοιχη αποζημίωση, γεγονός που έχει οδηγήσει σε καταδίκες της Ελλάδας από το ΕΔΔΑ.
Στην πρόταση περιλαμβάνεται και η θεσμοθέτηση της δυναμικής πολεοδομίας, με δυνατότητα Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης, προκειμένου να αποζημιώνονται ιδιοκτήτες ακινήτων που υφίστανται ουσιώδεις περιορισμούς, όπως διατηρητέα ή απαλλοτριούμενα κτίρια.
Επιπλέον, προβλέπεται η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς, με στόχο την αναζωογόνηση του αστικού ιστού και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Αναθεώρηση του άρθρου 21: Στεγαστική πολιτική και Διαγενεακή Δικαιοσύνη
Η Νέα Δημοκρατία εισηγείται τη διεύρυνση της συνταγματικής διάταξης του άρθρου 21 παρ. 4, ώστε να ενισχυθεί η κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη.
Ο εισηγητής υπογράμμισε ότι η πρόνοια αυτή δεν αποτελεί απλή ευχή, αλλά σαφή κατεύθυνση προς τον νομοθέτη για εντατικοποίηση της στεγαστικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Σπίτι μου» και στην έννοια της «κοινωνικής αντιπαροχής».
Επιπλέον, προτείνεται η εισαγωγή της αρχής της Διαγενεακής Δικαιοσύνης στο Σύνταγμα, ως ηθικής και πολιτικής υποχρέωσης για δίκαιη κατανομή ευκαιριών, πόρων και βαρών μεταξύ γενεών.
Η αρχή αυτή, σύμφωνα με τον κ. Στυλιανίδη, συνδέεται με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημοκρατία, διασφαλίζοντας ότι οι δημόσιες πολιτικές θα λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις τους στις μελλοντικές γενιές.
Αναθεώρηση του άρθρου 24: Κλιματική αλλαγή και περιβάλλον
Η πρόταση της ΝΔ για το άρθρο 24 προβλέπει ρητή συνταγματική αναφορά στην υποχρέωση λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τη διαχείριση υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την προστασία των ζώων.
Ο εισηγητής τόνισε πως η συχνότητα και η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων καθιστούν αναγκαία την προσαρμογή των υποδομών στα νέα δεδομένα.
Όπως ανέφερε, η αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες ύδρευσης, άρδευσης και παραγωγής ενέργειας, με αξιοποίηση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης, όπως η «έξυπνη γεωργία».
Παράλληλα, η προώθηση των ΑΠΕ συμβάλλει στην ενεργειακή μετάβαση και την επίτευξη στόχων κλιματικής ουδετερότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο περιβαλλοντικό ισοζύγιο, το οποίο απαιτεί κάθε κρατική παρέμβαση να αποτιμά το περιβαλλοντικό της κόστος και να προβλέπει αντισταθμιστικά μέτρα, ώστε να αποφεύγεται η καθαρή επιδείνωση του περιβάλλοντος.