«Πράσινο φως» από Κομισιόν για το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο Κλίματος 4,8 δισ.

Η Κομισιόν έδωσε το «πράσινο φως» στο Κοινωνικό Σχέδιο της Ελλάδας για το Κλίμα, συνολικού ύψους 4,8 δισ. ευρώ, με στόχο τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών, χρηστών μεταφορών και πολύ μικρών επιχειρήσεων κατά την πράσινη μετάβαση. 

Σύμφωνα με ανακοίνωση, το σχέδιο αποτελεί το πέμπτο και μεγαλύτερο εθνικό που εγκρίνεται μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.

Το πρόγραμμα αξιοποιεί έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπών, προωθώντας την καθαρή μετάβαση και παρέχοντας στήριξη σε ευάλωτους καταναλωτές και επιχειρήσεις. Καταρτίστηκε από τις ελληνικές Αρχές σε συνεργασία με την Κομισιόν.

Οι επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που θα υλοποιηθούν μέσω του ελληνικού Κοινωνικού Σχεδίου για το Κλίμα 2026-2032 αναμένεται να μειώσουν τις εκπομπές κατά 811.000 τόνους ισοδύναμου CO₂ ετησίως έως το 2032. Συνολικά, θα κινητοποιηθούν 4,77 δισ. ευρώ, με 3,57 δισ. (75%) να προέρχονται από την ΕΕ και 1,2 δισ. (25%) από εθνικούς πόρους.

Η Κομισιόν έκρινε ότι το σχέδιο ανταποκρίνεται επαρκώς στις κοινωνικές επιπτώσεις από την επέκταση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε κτίρια και οδικές μεταφορές, στο πλαίσιο του νέου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ2).

Το σχέδιο προβλέπει στήριξη για 460.000 ευάλωτα νοικοκυριά, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω έως και 62.000 ανακαινίσεων και της εγκατάστασης 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων θέρμανσης νερού.

Παράλληλα, θα αυξηθεί το απόθεμα κοινωνικής κατοικίας με τη δημιουργία 2.800 νέων ενεργειακά αποδοτικών μονάδων. Επιπλέον, 226 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανακαίνιση δημόσιων φοιτητικών εστιών, ενισχύοντας την πρόσβαση 5.930 ευάλωτων φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση.

Ένα προσωρινό επίδομα θέρμανσης θα καλύπτει έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά ετησίως, βοηθώντας στην κάλυψη των εξόδων θέρμανσης μετά την εφαρμογή του ΣΕΔΕ2.

Στον τομέα των μεταφορών, 300.000 ευάλωτοι χρήστες θα ωφεληθούν από την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, με περισσότερα από 200 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία σε αστικές περιοχές, 22 επιπλέον συρμούς μετρό στην Αθήνα, νέες υπηρεσίες μεταφοράς κατά παραγγελία σε απομακρυσμένες περιοχές και ανάπτυξη υποδομών φόρτισης.

Επιπλέον, το σύστημα κοινωνικής μίσθωσης αυτοκινήτων (social leasing) θα επιτρέψει σε 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηλεκτρικά οχήματα με προσιτό κόστος, επιταχύνοντας τη μετάβαση σε μετακινήσεις μηδενικών εκπομπών.

Το σχέδιο δίνει έμφαση στην προσβασιμότητα και την κοινωνική ένταξη, επενδύοντας σε πάνω από 12.000 μέσα μετακίνησης, όπως ηλεκτρικά αμαξίδια και σκούτερ, νέα υπηρεσία σχολικής μεταφοράς για μαθητές με αναπηρία, καθώς και σε έργα βελτίωσης της προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 85 σταθμούς μετρό.

Ταυτόχρονα, στηρίζει 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις στη μετάβασή τους προς καθαρότερα κτίρια και βιώσιμες λύσεις κινητικότητας, με 820 εκατ. ευρώ να κατευθύνονται στη μείωση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων.

Η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη πληρωμή από την Κομισιόν μόλις ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου και επιτευχθούν τα σχετικά ορόσημα.

Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα έχει σχεδιαστεί για τη στήριξη μέτρων και επενδύσεων στους τομείς της ενεργειακής απόδοσης, ανακαίνισης κτιρίων, καθαρής θέρμανσης και ψύξης, καθώς και ενσωμάτωσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, προωθεί τη βιώσιμη κινητικότητα και τις μεταφορές μηδενικών εκπομπών. Το Ταμείο θα λειτουργήσει από το 2026 έως το 2032 και αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ σε όλη την ΕΕ, συνδυάζοντας έσοδα από το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών με τις εθνικές συνεισφορές των κρατών μελών.

Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με όλα τα κράτη μέλη για τα Σχέδια Κοινωνικού Κλίματος και τα καλεί να τα υποβάλουν άμεσα.

Μέχρι στιγμής, δέκα κράτη μέλη, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, έχουν υποβάλει επισήμως τα σχέδιά τους. Το σχέδιο της Σουηδίας ήταν το πρώτο που εγκρίθηκε, ενώ ακολούθησαν εκείνα της Λιθουανίας, της Λετονίας, της Μάλτας και πλέον της Ελλάδας.