Σημαντικές δυνατότητες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων στις στέγες των 27 πρωτευουσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναδεικνύει νέα επιστημονική μελέτη, στην οποία συμμετέχουν ερευνητές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Όπως ανακοίνωσε το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η μελέτη δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Energy του εκδοτικού οίκου Elsevier και παρουσιάζει ένα ενιαίο πλαίσιο αξιολόγησης του δυναμικού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά στις στέγες των ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Για την Αθήνα, η κατάλληλη επιφάνεια στεγών για φωτοβολταϊκά εκτιμάται σε περίπου 24,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με δυνητική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 1,8 τεραβατώρες (TWh). Η υιοθέτηση αυτής της λύσης θα μπορούσε να αποτρέψει την εκπομπή περίπου 512.000 τόνων ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, ενώ τα ετήσια οικονομικά οφέλη υπολογίζονται σε 117,39 εκατ. ευρώ.
Μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, το Παρίσι εμφανίζει τη μεγαλύτερη δυναμικότητα με περίπου 3,81 TWh ετησίως, ακολουθούμενο από το Βερολίνο και τη Βουδαπέστη με περίπου 2,55 TWh η καθεμία. Το συνολικό ετήσιο δυναμικό των εξεταζόμενων πόλεων κυμαίνεται από 0,2 έως 3,8 TWh.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της δημοσίευσης, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που μπορούν να αποφευχθούν αγγίζουν το 1 εκατ. τόνους ισοδύναμου CO₂ ετησίως, ενώ τα καθαρά οικονομικά έσοδα ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 330 εκατ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες τιμές αγοράς.
Μεθοδολογία και παράγοντες αξιολόγησης
Η ανάλυση βασίζεται σε 16 χρόνια ατμοσφαιρικών δεδομένων (2008-2023), δορυφορικές πληροφορίες από τις υπηρεσίες Copernicus, δεδομένα αστικού ιστού και προσομοιώσεις φωτοβολταϊκών μέσω του μοντέλου PVGIS.
Στη μεθοδολογία λαμβάνονται υπόψη τρεις βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ηλιακή ακτινοβολία και την παραγωγή ενέργειας: η νέφωση, η παρουσία αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα και η σκίαση από γειτονικά κτίρια και χαρακτηριστικά του αστικού περιβάλλοντος.
Η μελέτη υπολογίζει και τον δείκτη ενεργειακής αυτονομίας, συγκρίνοντας τη δυνητική παραγωγή φωτοβολταϊκής ενέργειας με την ηλεκτρική κατανάλωση. Χαρακτηριστικά, στο Λουξεμβούργο ο δείκτης φτάνει το 180%, γεγονός που σημαίνει ότι η δυνητική παραγωγή υπερβαίνει τη ζήτηση.
Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών επισημαίνει ότι, ακόμη και με εκτεταμένη αξιοποίηση των διαθέσιμων στεγών, τα φωτοβολταϊκά δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των αναγκών μιας πόλης σε ηλεκτρική ενέργεια. Τονίζεται η ανάγκη για αποθήκευση ενέργειας, ευελιξία των ηλεκτρικών δικτύων και συνδυασμό διαφορετικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η επιστημονική εργασία φέρει τον τίτλο «Unified framework for the assessment of rooftop solar PV electricity generation potential in EU-27» και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Energy, τόμος 367 (2026), με αριθμό άρθρου 143010.
*Η φωτογραφία παραχωρήθηκε από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών