Η βόρεια Ελλάδα αναδεικνύεται σε κομβική περιοχή για την αξιοποίηση κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών και πολύτιμων μετάλλων, με εκτιμώμενη αξία 18-20 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τη γενική γραμματέα Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δέσποινα Παληαρούτα. Σε διαδικτυακή τοποθέτησή της στην ημερίδα της voria.gr με θέμα «Ο ορυκτός πλούτος της Βόρειας Ελλάδας: Προκλήσεις και προοπτικές», υπογράμμισε ότι η συζήτηση για τον ορυκτό πλούτο αφορά στρατηγικό πυλώνα ανάπτυξης, συνδεδεμένο με τη βιομηχανία, τις υποδομές και την ενεργειακή μετάβαση.
Η ίδια σημείωσε πως «η βόρεια Ελλάδα θεωρείται δικαίως το πλέον ελπιδοφόρο τμήμα της χώρας για την αξιοποίηση κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών και πολύτιμων μετάλλων», επισημαίνοντας ότι η στρατηγική σημασία του υπεδάφους επεκτείνεται στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Σημαντικά έργα και κοιτάσματα
Στη Χαλκιδική, τα κοιτάσματα χαλκού και χρυσού στις Σκουριές και την Ολυμπιάδα κατατάσσουν την περιοχή στους βασικούς μεταλλευτικούς πυρήνες της χώρας. Στη Θράκη, έργα όπως το Πέραμα Έβρου και οι Σάπες Ροδόπης προσελκύουν επενδυτικό ενδιαφέρον, ενώ η Αλεξανδρούπολη ξεχωρίζει για την παρουσία κρίσιμων μετάλλων υψηλής στρατηγικής αξίας, όπως το ρήνιο.
Η σημασία των ορυκτών πρώτων υλών ενισχύεται στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης και της ψηφιακής οικονομίας. «Χωρίς πρώτες ύλες δεν μπορεί να υπάρξει ενεργειακή μετάβαση», ανέφερε η κ. Παληαρούτα, εξηγώντας ότι ο χαλκός είναι απαραίτητος για ηλεκτρικά δίκτυα και ανανεώσιμες πηγές, ενώ το γερμάνιο χρησιμοποιείται σε τεχνολογίες αιχμής.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση για τις κρίσιμες πρώτες ύλες συνδέεται με τη στρατηγική αυτονομία των κρατών. «Η βόρεια Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει κρίσιμο κρίκο στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η αξιοποίηση των κοιτασμάτων απαιτεί μακροχρόνιες επενδύσεις.
Βιωσιμότητα και κοινωνική αποδοχή
Η σύγχρονη προσέγγιση στηρίζεται σε τρεις αρχές: βιωσιμότητα, διαφάνεια και κοινωνική αποδοχή. Η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών θεωρείται κρίσιμη για την επιτυχία κάθε επένδυσης. Η ενημέρωση των πολιτών, η θεσμοθετημένη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και η δίκαιη κατανομή των ωφελειών είναι βασικές προϋποθέσεις.
Από πλευράς πολιτείας, στόχος είναι η δημιουργία προβλέψιμου περιβάλλοντος για επενδύσεις, με ενίσχυση της γεωλογικής έρευνας και σαφείς κανόνες αξιοποίησης. Το ΥΠΕΝ προχωρά στην επικαιροποίηση του εθνικού σχεδίου για τις ορυκτές πρώτες ύλες, ευθυγραμμισμένου με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις.
Η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου έχει έντονο τοπικό αποτύπωμα, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και ενισχύοντας τις τοπικές επιχειρήσεις. Η Χαλκιδική, η Δυτική Μακεδονία και η Θράκη αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Βαρτζόπουλος: Ναι στην αξιοποίηση, με στήριξη στις τοπικές κοινωνίες
Ο υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου, τονίζοντας ότι η σχετική συζήτηση παραμένει «ταμπού» λόγω λαϊκισμού και πολιτικής αντιπαράθεσης. Υποστήριξε ότι ο τομέας έχει υψηλή προστιθέμενη αξία και χαμηλό κόστος παραγωγής, ενώ οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις έχουν μειωθεί σημαντικά.
Με βάση την εμπειρία του από τη Β' Θεσσαλονίκης, ανέφερε ότι υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον των πολιτών, ιδιαίτερα των νέων, για απασχόληση στον κλάδο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στήριξης τέτοιων πρωτοβουλιών.
Η Ευρώπη υποτιμά τα ορυκτά
«Η Ευρώπη υποτιμά τη στρατηγική σημασία των ορυκτών πρώτων υλών», δήλωσε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (Ε), Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου, ασκώντας κριτική στην ΕΕ για εξάρτηση από εισαγωγές και «μισές αλήθειες». Επισήμανε την κυριαρχία της Κίνας, που ελέγχει έως τα δύο τρίτα της παγκόσμιας παραγωγής κρίσιμων πρώτων υλών.
Για την Ελλάδα, ανέφερε ότι ήδη παράγονται αλουμίνιο και βωξίτης, ενώ αναμένεται παραγωγή χαλκού και γαλλίου. Ωστόσο, χαρακτήρισε ανεπαρκή τον ευρωπαϊκό στόχο για μείωση εξάρτησης από την Κίνα κατά 10% έως το 2030, επισημαίνοντας ως κύριο εμπόδιο τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις.
Η βόρεια Ελλάδα στον χάρτη των κρίσιμων μετάλλων
Η βόρεια Ελλάδα παραμένει μία από τις πιο πλούσιες μεταλλογενετικά περιοχές της Ευρώπης, σύμφωνα με τον καθηγητή Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας του ΑΠΘ, Βασίλη Μέλφο. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, περιοχές όπως το Παγγαίο, η Θάσος και η Χαλκιδική αποτέλεσαν μοχλό ισχύος και ανάπτυξης.
Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά αποθέματα χρυσού, αργύρου, χαλκού, μολύβδου, ψευδαργύρου, αλλά και κρίσιμων μετάλλων όπως γάλλιο, γερμάνιο, ίνδιο, αντιμόνιο και ρήνιο. Το τελευταίο εμφανίζεται σε από τις υψηλότερες παγκοσμίως περιεκτικότητες.
Ο καθηγητής υπογράμμισε την ανάγκη ανάπτυξης μεταλλουργίας και καθετοποίησης της παραγωγής, ώστε η χώρα να παράγει προϊόντα υψηλής αξίας και να αποφύγει χαμένες ευκαιρίες του παρελθόντος. Επεσήμανε την ανάγκη επιτάχυνσης διαδικασιών και ενίσχυσης της εκπαίδευσης, ώστε η Ελλάδα να αξιοποιήσει πλήρως τον ορυκτό της πλούτο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
