Αντιμέτωποι με περικοπές παραγωγής, αρνητικές τιμές και αβεβαιότητα για τις επενδύσεις βρίσκονται οι επενδυτές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στη χώρα μας, καθώς η παραγωγή αυξάνεται ταχύτερα από τις δυνατότητες του δικτύου να την απορροφήσει.
Παρά το γεγονός ότι οι πρώτες μονάδες αποθήκευσης εντάχθηκαν στο ελληνικό σύστημα την 1η Απριλίου, στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η συμβολή τους παραμένει προς το παρόν περιορισμένη.
Η καθυστέρηση με την οποία προχώρησε η ανάπτυξη έργων αποθήκευσης, σε συνδυασμό με τη ραγδαία αύξηση των ΑΠΕ και κυρίως των φωτοβολταϊκών δεν επιτρέπει ακόμη την ουσιαστική αντιμετώπιση των περικοπών παραγωγής και της υπερπροσφοράς ενέργειας στο δίκτυο.
Αξίζει να σημειώσουμε πως, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης αναμένεται να προσεγγίσει τα 700 MW έως το τέλος του 2026, ενώ εντός του 2027 θα κινηθεί ακόμη υψηλότερα, πλησιάζοντας τα 800 MW.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν στελέχη της αγοράς στο περιθώριο του Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe, χωρίς ταχεία ανάπτυξη έργων αποθήκευσης, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να «φρενάρει».
Οι περικοπές παραγωγής φέρνουν «καμπανάκι» για την αγορά
Σύμφωνα με όσα ανέφερε η Θάλεια Βαλκούμα, Πρόεδρος και CEO της FARIA Renewables, το πρόβλημα των περικοπών παραγωγής είναι ουσιαστικά «το αποτέλεσμα της επιτυχίας των ΑΠΕ».
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «το γεγονός ότι συζητάμε σήμερα για περικοπές είναι αποτέλεσμα της επιτυχίας μας στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και παγκοσμίως».
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η ανάπτυξη των τεχνολογιών δεν ήταν ισορροπημένη, καθώς τα φωτοβολταϊκά αναπτύχθηκαν πολύ ταχύτερα από τις υπόλοιπες μορφές ΑΠΕ και τις λύσεις αποθήκευσης, ενώ τα δίκτυα δεν ενισχύθηκαν επαρκώς ώστε να διαχειριστούν τις νέες ποσότητες ενέργειας.
Όπως υπενθύμισε η ίδια, οι περικοπές παραγωγής στην Ελλάδα έφτασαν το 20% το 2024, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις ότι φέτος ενδέχεται να αγγίξουν ακόμη και το 30%-40% της ηλιακής παραγωγής.
«Δεν ήμασταν προνοητικοί», τόνισε, σημειώνοντας ότι οι επενδύσεις στην αποθήκευση άργησαν σημαντικά.
Παράλληλα, η κ. Βαλκούμα επεσήμανε πως δεν αρκεί μία μόνο τεχνολογία αποθήκευσης, καθώς «δεν μπορούμε να βασιστούμε μόνο σε μπαταρίες δύο ή τεσσάρων ωρών. Χρειαζόμαστε διαφοροποίηση, όπως υδροηλεκτρική αποθήκευση, νέες τεχνολογίες και συνδυαστικές λύσεις».
Θυμίζουμε πως στο θέμα των μπαταριών αναφέρθηκε στο συνέδριο και ο εκτελεστικός πρόεδρος της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, ο οποίος υποστήριξε πως το βασικό πρόβλημα της 100% μετάβασης στις ΑΠΕ δεν είναι η ημέρα, αλλά η νύχτα.
«Την ημέρα έχουμε άφθονη ηλιακή ενέργεια, ίσως και αιολική. Όταν όμως δύει ο ήλιος, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας εκτοξεύονται από το μηδέν στα 220 ευρώ.
Μέχρι η τεχνολογία να μας δώσει τη δυνατότητα να διαθέτουμε μπαταρίες διάρκειας 6, 8 ή 10 ωρών, οι οποίες να είναι οικονομικά προσιτές θα εξαρτόμαστε από τα ορυκτά καύσιμα περίπου για το μισό της ημέρας», εξήγησε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «τώρα το ενδιαφέρον μετατοπίζεται περισσότερο σε μπαταρίες διάρκειας τεσσάρων ωρών. Ελπίζω το επόμενο βήμα να είναι οι έξι ώρες.
Δεν βλέπω κανέναν άλλο τρόπο να λύσουμε το πρόβλημα της απανθρακοποίησης, αν δεν καταφέρουμε να χρησιμοποιήσουμε οικονομικά προσιτές μπαταρίες».
Oι καθυστερήσεις στέλνουν αρνητικά μηνύματα
Η κ. Βαλκούμα αναφέρθηκε και στις πρώτες επιδοτούμενες δημοπρασίες αποθήκευσης στην Ελλάδα, οι οποίες όπως είπε βοήθησαν στην «εκπαίδευση» του οικοσυστήματος.
«Οι επιδοτούμενες δημοπρασίες έδωσαν ασφάλεια στους επενδυτές και έκαναν τις τράπεζες πιο πρόθυμες να στηρίξουν τα έργα», ανέφερε.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι επενδυτές χρειάζονται σαφή εικόνα για τους στόχους αποθηκευτικής ισχύος που θέτει η κάθε χώρα, αλλά και γρήγορες διαδικασίες αδειοδότησης και υλοποίησης. «Οι καθυστερήσεις στέλνουν αρνητικά μηνύματα στην αγορά», υπογράμμισε.
Οι τράπεζες βλέπουν αυξημένο ρίσκο στα νέα φωτοβολταϊκά
Από την πλευρά των τραπεζών, ο Νίκος Νεζερίτης από την Alpha Bank ανέδειξε τη δυσκολία χρηματοδότησης νέων έργων φωτοβολταϊκών χωρίς ενσωματωμένη αποθήκευση.
«Η χρηματοδότηση ενός ανεξάρτητου φωτοβολταϊκού χωρίς μπαταρία είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολη», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι περικοπές παραγωγής δημιουργούν τεράστια αβεβαιότητα στα προβλεπόμενα έσοδα των έργων.
Όπως εξήγησε, το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται μπροστά σε μια θεμελιώδη αλλαγή, καθώς ενώ παλαιότερα χρηματοδοτούσαν ένα αιολικό ή φωτοβολταϊκό έργο, σήμερα, όταν χρηματοδοτούν ένα υβριδικό έργο ή ένα έργο αποθήκευσης, ουσιαστικά χρηματοδοτούν το energy management.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, πλέον οι τράπεζες αναζητούν πιο σταθερές ροές εσόδων, όπως πληρωμές διαθεσιμότητας ισχύος (capacity payments), συμφωνίες διαχείρισης και χρήσης υποδομών αποθήκευσης (tolling agreements) ή άλλους μηχανισμούς στήριξης, προκειμένου να περιορίσουν το επενδυτικό ρίσκο.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η αγορά πρέπει να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος με τις υπερβολικές επιδοτήσεις των ΑΠΕ, ζητώντας ένα βιώσιμο και σταθερό πλαίσιο για την ανάπτυξη της αποθήκευσης.
Τα υβριδικά έργα είναι το νέο μοντέλο της αγοράς
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο καθηγητής Αλέξανδρος Φλάμος, επικεφαλής του εργαστηρίου Technoeconomics of Energy Systems του Πανεπιστημίου Πειραιά, τα υβριδικά έργα, δηλαδή ο συνδυασμός ΑΠΕ και αποθήκευσης, αποτελούν πλέον μονόδρομο.
«Δεν πρέπει να εξετάζουμε standalone φωτοβολταϊκά. Πρέπει να περάσουμε στα υβριδικά projects», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με όσα είπε, χωρίς ταχεία ανάπτυξη των υποδομών αποθήκευσης, τα έσοδα των φωτοβολταϊκών έργων μπορεί να μειωθούν ακόμη και κατά 40%, καθιστώντας πολλά επενδυτικά σχέδια μη βιώσιμα.
Ο ίδιος εξήγησε ότι οι μονάδες αποθήκευσης δεν θα μπορούν μακροπρόθεσμα να βασίζονται μόνο στο arbitrage, δηλαδή στην αγορά φθηνής και πώληση ακριβής ενέργειας, καθώς όσο αυξάνεται η αποθηκευτική ισχύς, τα περιθώρια κέρδους θα περιορίζονται.
Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε την ανάγκη δημιουργίας μηχανισμών που θα επιτρέπουν στα έργα αποθήκευσης να αντλούν έσοδα από πολλαπλές υπηρεσίες, δηλαδή από επικουρικές υπηρεσίες έως μηχανισμούς διασφάλισης ισχύος και συμβάσεις διαφορών (CfDs).
«Το ρίσκο έχει κόστος. Η απομείωση του ρίσκου μπορεί να μειώσει το συνολικό κόστος του συστήματος και να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση», εξήγησε ο κ. Φλάμος.
«Η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι αγώνας 100 μέτρων, είναι μαραθώνιος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Χτίζουμε ένα νέο ενεργειακό οικοσύστημα»
Ο Αναστάσιος Γκίνης από τη Sungrow Europe υπογράμμισε ότι η αγορά βρίσκεται ακόμα στην αρχή της τεχνολογικής επανάστασης των συστημάτων αποθήκευσης.
«Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν αντιμετωπίζουμε ένα μικρό πρόβλημα. Χτίζουμε ένα νέο ενεργειακό οικοσύστημα», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, τα συστήματα αποθήκευσης μπορούν να ενισχύσουν τη σταθερότητα των δικτύων, να αυξήσουν τη διείσδυση των ΑΠΕ και να στηρίξουν νέες ενεργοβόρες επενδύσεις, όπως τα data centers για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας των μπαταριών, καθώς, όπως εξήγησε, πρώτα μεγάλης κλίμακας έργα στην Ευρώπη ξεκίνησαν μόλις το 2020-2021, ενώ πλέον η αγορά περνά από τις μπαταρίες 2 ωρών σε λύσεις 6, 8 ακόμη και 10-12 ωρών αποθήκευσης.
«Υπάρχει ακόμη μεγάλο περιθώριο μείωσης του κόστους μέσω της τεχνολογικής εξέλιξης και της αύξησης του όγκου παραγωγής», συνέχισε.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
