Texnologia
Shutterstock

Ουραγός της Ευρώπης η Ελλάδα στις ψηφιακές τεχνολογίες

Τελευταία στην Ευρώπη η Ελλάδα, σύμφωνα με το Δείκτη Ψηφιακής Ωριμότητας που καταρτίζει η Deloitte. Για τον κίνδυνο να χαθεί το «τρένο» της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης προειδοποιεί ο ΣΕΒ.

Στην τελευταία θέση της Ευρώπης βρίσκεται σταθερά η Ελλάδα, με βάση τις επιδόσεις της στην ενσωμάτωση των νέων Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ), με τον ΣΕΒ να προειδοποιεί για τον κίνδυνο να χάσει η χώρα το «τρένο» της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης.

Το «Παρατηρητήριο Ψηφιακού Μετασχηματισμού» ιδρύθηκε από τον ΣΕΒ σε στρατηγική συνεργασία με την Deloitte, που έχει αναπτύξει το σύνθετο δείκτη Digital Maturity Index (DMI), με στόχο τη διαχρονική παρακολούθηση των επιδόσεων της χώρας, όσο και τη σύγκριση με την ΕΕ-28. Ο DMI συνθέτει 100 επιμέρους δείκτες από έγκριτες διεθνείς πηγές (πχ. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, DESI Eurostat, ΟΟΣΑ, Παγκόσμια Τράπεζα, WEF, κλπ.) οι οποίοι κατηγοριοποιούνται σε επτά διαστάσεις.

Όπως σημειώνει ο ΣΕΒ, αν και η βαθμολογία της Ελλάδας βελτιώθηκε σε σχέση με το 2017, το ίδιο συνέβη στην ΕΕ. Ως αποτέλεσμα, η ψηφιακή και τεχνολογική ωριμότητα της Ελλάδας παραμένει χαμηλή. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως φαίνεται και στο γράφημα, η Ελλάδα λαμβάνει συνολική βαθμολογία ψηφιακής ωριμότητας μόλις 3,7, χαμηλότερη και από χώρες που πρόσφατα εντάχθηκαν στην Ε.Ε., προερχόμενες από το ανατολικό μπλοκ, όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία.

Δείκτης Ψηφιακής Ωριμότητας (Digital Maturity Index)

digital_maturity

Όπως επισημαίνει ο ΣΕΒΑ, οι επιδόσεις στις επτά επί μέρους διαστάσεις του Παρατηρητηρίου επιβεβαιώνουν την απόσταση που πρέπει να καλυφθεί ώστε η χώρα να κεφαλαιοποιήσει τα οφέλη της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Τα βασικά συμπεράσματα της χαρτογράφησης και η σύγκριση με την ΕΕ-28 συνοψίζονται ως εξής:

1. Επιχειρήσεις. Οι επενδύσεις σε ΤΠΕ είναι διαρκείς (19η), καλύπτοντας όμως ανάγκες σε συστήματα ERP εσωτερικής υποστήριξης (12η). Η επενδυτική κινητοποίηση πρέπει να εστιάσει περισσότερο σε λύσεις cloud (28η), RFID (26η), ηλεκτρονικής τιμολόγησης (27η), ηλεκτρονικού εμπορίου (28η), συναλλαγών EDI (27η), χρήσης φορητών συσκευών και εφαρμογών από εργαζόμενους (26η), κλπ. Σε ικανοποιητικό βαθμό η διαφήμιση στο διαδίκτυο (9η) η χρήση κοινωνικής δικτύωσης (11η) και η χρήση λύσεων big data analytics (12η). Συνολικά, όμως η Ελλάδα είναι 26η στην ψηφιακή και τεχνολογική ωριμότητα των επιχειρήσεων.

2. Δημόσια διοίκηση. Παρά τα έργα σε εξέλιξη και το μεγάλο αριθμό εγκατεστημένων ΤΠΕ (7η), οι ΤΠΕ της δημόσιας διοίκησης χρήζουν άμεσης αναβάθμισης ή/και αντικατάστασης ώστε να εξυπηρετούνται καλύτερα οι λειτουργίες της (25η). Προτεραιότητα είναι η επικοινωνία με επιχειρήσεις και πολίτες με λύσεις ηλεκτρονικής ταυτοποίησης (28η θέση), διασύνδεση ηλεκτρονικών μητρώων σε ΓΕΜΗ, TaxisNet, Τελωνεία, Τράπεζες, ΕΦΚΑ, ΕΡΓΑΝΗ  (27η), αλλά και χρηστικές υπηρεσίες (27η) όπως η B2B / B2G ηλεκτρονική τιμολόγηση που παραμένει ανενεργή παρά τις συνεχείς εξαγγελίες. Έτσι, η Ελλάδα είναι 26η στην ωριμότητα της δημόσιας διοίκησης.

3. Ρυθμιστικό περιβάλλον. Επιτακτική παραμένει η βελτίωση της ψηφιακής διακυβέρνησης. Αποσπασματικές παραμένουν οι συνεργασίες δημοσίου - ιδιωτικού τομέα (21η), αλλά και η προσαρμογή της νομοθεσίας στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών (21η). Πρόσφατες νομοθετήσεις (πχ. επιτελικό κράτος, αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο, κλπ.) είναι μεν φιλόδοξες αλλά η ταχύτητα υλοποίησης τους θα κρίνει την ταχύτητα αναβάθμισης της χώρας από την 27η θέση στο ρυθμιστικό πλαίσιο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

4. Κλάδος Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Ενώ ο κλάδος παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλή παραγωγικότητα (11η θέση), μεγάλο βαθμό νέων επιχειρήσεων (5η), συνεχείς επενδύσεις σε R&D (13η) με εξειδικευμένα στελέχη σε R&D (10η), η συνεισφορά στο ΑΕΠ, στην απασχόληση και στην εξωστρέφεια είναι πολύ χαμηλά (28η). Ομοίως χαμηλή η καταχώρηση καινοτομίας (22η). Συνολικά, η Ελλάδα είναι 28η στην ψηφιακή και τεχνολογική ωριμότητα του κλάδου ΤΠΕ.

5. Υποδομές. Η διείσδυση σταθερής ευρυζωνικής σύνδεσης είναι ικανοποιητική (14η) με την Ελλάδα να συνεχίζει το φιλόδοξο πρόγραμμα βελτίωσης των υποδομών της. Ολοκληρώνονται επενδύσεις ευρυζωνικών συνδέσεων υπερ-υψηλής ταχύτητας, ενισχύεται η ζήτηση και προωθούνται έργα ΣΔΙΤ που αναμένεται σύντομα να βελτιώσουν τη συνολική υστέρηση (28η).

6.  Δεξιότητες. Παρά τον ικανοποιητικό αριθμό πτυχιούχων σε θετικές και τεχνολογικές επιστήμες (13η), οι ψηφιακές δεξιότητες πρέπει να ενισχυθούν για τη βελτίωση της 25ης θέσης σήμερα. Η ανάγκη ψηφιακών δεξιοτήτων στην παραγωγή (28η), αλλά και η ανάγκη αναβάθμισης της ενδο-επιχειρησιακής κατάρτισης σε ΤΠΕ (23η) συμβαδίζουν με πρόσφατη εξειδικευμένη έρευνα του ΣΕΒ.

7. Κοινωνία. Η Ελλάδα παρουσιάζει χαμηλά επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας στο σύνολο της κοινωνικής (ιδιωτικής) ζωής (26η) αν και η χρήση του διαδικτύου για ενημέρωση (8η ), κοινωνική δικτύωση (12η), δημοσίευση περιεχομένου (15η), είναι κοντά ή/και πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι πολιτικές μπορούν να εστιάσουν στη συχνότερη χρήση του διαδικτύου για εμπορικές πράξεις (πχ. τραπεζικές συναλλαγές και συναλλαγές με το δημόσιο) και ηλεκτρονικό εμπόριο (27η). Τέλος, κρίσιμο είναι να ανατραπεί η πολύ μικρή χρήση του διαδικτύου από τους πολίτες (5% πληθυσμού, στην 26η).

Οι επιχειρήσεις αναζητούν πυξίδα

Το Παρατηρητήριο Ψηφιακού Μετασχηματισμού διενήργησε πρωτογενή έρευνα για την ανάλυση του ψηφιακού και τεχνολογικού μετασχηματισμού των ελληνικών επιχειρήσεων. Κεντρικό συμπέρασμα είναι το έλλειμμα πυξίδας μετασχηματισμού. Οι επιχειρήσεις δεν έχουν αντιληφθεί την κρισιμότητα άμεσης προσαρμογής στο διεθνή ανταγωνισμό και κινδυνεύουν με απώλεια πελατών, περιθωριοποίηση προϊόντων και επιχειρηματική απαξίωση.

Τα πλέον ενδιαφέροντα αποτελέσματα της έρευνας για τον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό συνοψίζονται στα ακόλουθα:

1. Αναζήτηση πυξίδας. Αν και 9/10 επιχειρήσεις αναγνωρίζουν τη στρατηγική σημασία του ψηφιακού και τεχνολογικού μετασχηματισμού, λιγότερες από τις μισές (48%) έχουν κάποια συγκεκριμένη ψηφιακή στρατηγική. Επιπλέον, μόλις το 23,5% χρησιμοποιεί σύστημα μέτρησης και παρακολούθησης της απόδοσης των ψηφιακών και τεχνολογικών επενδύσεων τους, ενώ οι μισές (50%) δεν διαθέτουν διευθυντικό στέλεχος για τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

2. Ανάγκη μεγαλύτερης προτεραιότητας. Μόνο το 7% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι πρωταρχικός στόχος των επενδύσεων ψηφιοποίησης είναι ο μετασχηματισμός τους παρότι ο διεθνής ανταγωνισμός υιοθετεί ταχύτατα νέα μοντέλα λειτουργίας. Αντιθέτως, οι ψηφιακές επενδύσεις στην Ελλάδα εστιάζουν σε μείωση κόστους (23,6%), αυτοματοποίηση υποστηρικτικών (back office) λειτουργιών (17,2%) και αναβάθμιση εφαρμογών τύπου ERP (16,5%). Ενθαρρυντική ένδειξη είναι η στροφή προς τη βελτίωση της ψηφιακής εμπειρίας του πελάτη (17,2%). Εντελώς αποθαρρυντική ένδειξη παραμένει το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις δεν επιδιώκουν ψηφιακές λύσεις που μπορούν να αυξήσουν τα έσοδα (11,1%), να ενισχύσουν, με data analytics την πληροφόρηση για τη λειτουργία της επιχειρήσεις και των πελατών (10,1%), ή να βελτιώσουν την ανταλλαγή δεδομένων με συνεργάτες και προμηθευτές (9,5%).

3. Ανάγκη εξοικείωσης με νέες διαδικασίες και οργάνωση. Η απουσία κουλτούρας καινοτομίας και η αντίσταση στην αλλαγή (21,3%) είναι τα σημαντικότερα εσωτερικά εμπόδια.

4. Ανάγκη επενδύσεων σε υποδομές και δεξιότητες. Η δυσκολία χρηματοδότησης και η απουσία επενδυτικών κινήτρων (12.7%) εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική τροχοπέδη για την ανάπτυξη επενδυτικών προγραμμάτων των επιχειρήσεων με επίκεντρο τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό. Οι δυσκολίες συμπληρώνονται από περιορισμούς στις υφιστάμενες υποδομές τεχνολογίας (12,5%) και την έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων και τεχνογνωσίας στα στελέχη (12%).

5. Ανάγκη επενδύσεων σε σύγχρονες λύσεις. Ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις επενδύουν συνεχώς σε νέες τεχνολογίες τα 3 τελευταία χρόνια, οι μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις το πραγματοποιούν σε πολύ μικρότερο βαθμό. Προβληματίζει το γεγονός ότι το 53,5% των επιχειρήσεων με κύκλο εργασιών κάτω των €30 εκ. είτε δεν επένδυσαν καθόλου την τελευταία 3ετία σε ψηφιακές λύσεις, είτε επένδυσαν κάτω από €100.000. Ενθαρρυντική είναι η πρόθεση του 86,0% για επενδύσεις σε νέες ψηφιακές και τεχνολογικές λύσεις τα επόμενα τρία χρόνια.

Χρειάζεται εθνικό πλάνο

Το έλλειμμα εθνικού πλάνου για τον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό πρέπει να καλυφθεί άμεσα, υπογραμμίζει ο ΣΕΒ. Ξεκινώντας από τη βιομηχανία, ο ΣΕΒ θεωρεί ζήτημα ζωτικής σημασίας την έναρξη διαλόγου μεταξύ των εμπλεκομένων μερών, για την ταχεία υλοποίηση ενός εθνικού προγράμματος προσαρμογής στο Industry 4.0.

Οι περισσότερες χώρες της ΕΕ υλοποιούν ήδη ανάλογες στρατηγικές. Στην Ελλάδα η προσαρμογή κράτους και επιχειρήσεων παραμένει, στην καλύτερη περίπτωση, αποσπασματική. Όμως, ο ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχηματισμός πρέπει να αποτελέσει εθνική προτεραιότητα στη βάση μιας εθνικά συμφωνημένης στρατηγικής για την οποία επιχειρήσεις και πολιτεία οφείλουν να συνεργαστούν. Τέλος, η αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων πρέπει να εξελιχθεί σε παράγοντα επιτυχίας του μετασχηματισμού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παρεμβάσεις του ΣΕΒ θα κορυφωθούν στο Βιομηχανικό Συνέδριο, στις 18 και 19 Δεκεμβρίου, με κεντρικό θέμα «4η Βιομηχανική Επανάσταση, η ευκαιρία για τη βιομηχανία που δεν πρέπει να χαθεί».

Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ