Πυρηνική αποτροπή, στρατιωτικοί δορυφόροι και αμυντική βιομηχανία βρίσκονται στο επίκεντρο της σημερινής συνάντησης του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και του πρωθυπουργού της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ στο Γκντανσκ.
Οι δύο ηγέτες αναμένεται να δεσμευθούν υπέρ της ενίσχυσης της γαλλοπολωνικής συνεργασίας για μια πιο ισχυρή και κυρίαρχη Ευρώπη απέναντι στη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με την άφιξή του στην Πολωνία, ο Εμανουέλ Μακρόν επισκέφθηκε το κοιμητήριο της πόλης, όπου αναπαύονται Γάλλοι στρατιώτες που έπεσαν στους πολέμους του 1870 και στους δύο παγκόσμιους πολέμους, ακολουθώντας τα βήματα των προκατόχων του Σαρλ ντε Γκωλ και Φρανσουά Μιτεράν.
Η συνάντηση κορυφής αποτελεί συνέχεια της συνθήκης φιλίας και ενισχυμένης συνεργασίας του Νανσύ, που υπεγράφη στις 9 Μαΐου 2025, επανατοποθετώντας την Πολωνία ως βασική σύμμαχο της Γαλλίας, μαζί με τη Γερμανία.
Μέσα σε ένα περιβάλλον έντασης λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των διαφωνιών με τον Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν, «τα θέματα της ασφάλειας και της στρατιωτικής συνεργασίας θα είναι θέματα κλειδιά της συνάντησης», σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της Πολωνίας.
«Έχουμε πολύ κοντινές απόψεις σχετικά με τον τρόπο οικοδόμησης της ισχύος της Ευρώπης (...) της κυριαρχίας της Πολωνίας, της Γαλλίας και της Ευρώπης», δήλωσε ο Ντόναλντ Τουσκ από το Γκντανσκ.
Η πρόταση για ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή
Κεντρικό θέμα των συνομιλιών αποτελεί η «προωθημένη» πυρηνική αποτροπή που πρότεινε ο Εμανουέλ Μακρόν στις 2 Μαρτίου σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους η Γερμανία και η Πολωνία.
Ο Γάλλος πρόεδρος συνοδεύεται από τους υπουργούς Άμυνας, Εξωτερικών, Ενέργειας και Πολιτισμού. Δεν προβλέπεται συνάντηση με τον Πολωνό πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος βρίσκεται σε ανοιχτή αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Τουσκ.
Όπως ανέφερε εκπρόσωπος της πολωνικής προεδρίας, «ο πρωθυπουργός Τουσκ επέμενε ότι οι δύο άνδρες δεν πρέπει να συναντηθούν, γι’ αυτό η επίσκεψη γίνεται στο Γκντανσκ και όχι στη Βαρσοβία».
Το Μέγαρο των Ηλυσίων διευκρίνισε ότι πρόκειται για «κυβερνητική συνάντηση κορυφής», υπογραμμίζοντας πως «ομόλογοι των δικών μας είναι ο πρωθυπουργός Τουσκ και οι υπουργοί του».
Αμυντική συνεργασία και δορυφορικά προγράμματα
Οι δύο ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν τη «συμβατική συμμετοχή» της Πολωνίας στη γαλλική αποτροπή, με τη Γαλλία να διατηρεί τον πλήρη έλεγχο στη χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Σύμφωνα με το Παρίσι, οι πολωνικές δυνάμεις θα μπορούσαν να συμβάλουν «στην έγκαιρη προειδοποίηση, την αντιαεροπορική άμυνα ή τα εις βάθος πλήγματα» σε περίπτωση πυρηνικής κρίσης.
Παράλληλα, προβλέπεται η υπογραφή συμφωνίας για «πρόγραμμα δορυφόρου στρατιωτικών επικοινωνιών», με τη συμμετοχή Γάλλων, Πολωνών και άλλων Ευρωπαίων διαχειριστών, καθώς η Πολωνία ενισχύει τις δυνατότητές της στον τομέα.
Η ευρωπαϊκή προτίμηση στην αμυντική βιομηχανία
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η «ευρωπαϊκή προτίμηση» στις προμήθειες αμυντικού εξοπλισμού, την οποία ο Μακρόν έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο, παρά τις ενστάσεις ορισμένων ανατολικοευρωπαίων εταίρων που διατηρούν στενούς δεσμούς με τις ΗΠΑ.
Στενή σχέση Πολωνίας – ΗΠΑ
Η Πολωνία έχει επενδύσει σημαντικά στον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεών της, με τις αμυντικές δαπάνες να αναμένεται να ξεπεράσουν το 4,4% του ΑΕΠ έως το 2026.
Ευρωπαίος διπλωμάτης σημειώνει τις «φαραωνικές παραγγελίες αμερικανικών F35, επιθετικών ελικοπτέρων Apache, πυραύλων Patriot και τεθωρακισμένων Abrams».
Ο πρόεδρος Ναβρότσκι αντιτίθεται στη συμμετοχή της Πολωνίας στο πρόγραμμα Safe της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επικαλούμενος απειλή για την «ανεξαρτησία» της χώρας, ενώ η κυβέρνηση Τουσκ βλέπει στο πρόγραμμα ευκαιρία για ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας.
Παρά τον ανανεωμένο ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Πολωνίας υπό τον Ντόναλντ Τουσκ, η χώρα παραμένει στενά συνδεδεμένη με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Πολωνός πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι «η στρατηγική της Ουάσινγκτον έχει αλλάξει» απέναντι στους Ευρωπαίους, ωστόσο τονίζει πως «οι αμερικανοπολωνικές και οι ευρωπολωνικές σχέσεις είναι πολύ σημαντικές».