Σε αγώνα δρόμου αλλά και σε παιχνίδι επικράτησης του ταχύτερου αλλά και ισχυρότερου παίκτη φαίνεται να έχει μετατραπεί η ανάπτυξη του δεύτερου FSRU της χώρας, την ώρα που η Ευρώπη αναζητά εναγωνίως εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας φυσικού αερίου ενόψει της πλήρους απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο από το 2027.
Με δεδομένο το ενεργειακό κενό των περίπου 35 bcm φυσικού αερίου που εκτιμάται ότι θα δημιουργηθεί στην Ευρώπη έως το 2030, εκ των οποίων σήμερα περίπου τα μισά καλύπτονται από ρωσικό αέριο, και με την αγορά να εκτιμά ότι υπάρχει χώρος για μόλις ένα ακόμη FSRU στη χώρα, οι μεγάλοι όμιλοι επιταχύνουν τον σχεδιασμό τους, διεκδικώντας κρίσιμο μερίδιο από την «πίτα».
Παράγοντες της αγοράς με πολύ καλή γνώση των διεργασιών δεν αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο συνεργασιών μεταξύ παικτών, καθώς οι απαιτήσεις χρηματοδότησης, εμπορικής βιωσιμότητας και εξασφάλισης φορτίων LNG καθιστούν τα έργα ιδιαίτερα σύνθετα και δαπανηρά.
Gastrade: «Δουλεύουμε αδειοδότηση, χρηματοδότηση, εμπορική βιωσιμότητα»
Το πρώτο FSRU της Gastrade, με δυνατότητα αεριοποίησης 5,5 bcm LNG ετησίως, στην Αλεξανδρούπολη, έχει ήδη τεθεί σε εμπορική λειτουργία, ενισχύοντας καθοριστικά τον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο» τροφοδοσίας προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.
Η εταιρεία εδώ και καιρό εξετάζει την ανάπτυξη δεύτερου FSRU στη Θράκη, σε απόσταση περίπου 8 χιλιομέτρων από τον υφιστάμενο τερματικό.
O Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, Κωνσταντίνος Σιφναίος, μιλώντας στο BD, ανέφερε πως αυτό το διάστημα δουλεύουν «πάνω σε όλα τα επίπεδα σχετικά με την ετοιμότητα του δεύτερου FSRU Θράκης, δηλαδή αδειοδότηση, χρηματοδότηση και εμπορική βιωσιμότητα».
Θυμίζουμε πως η σχετική άδεια έχει εκδοθεί ήδη από το 2022, ενώ έχουν εγκριθεί οι περιβαλλοντικοί όροι, επιταχύνοντας ουσιαστικά τον σχεδιασμό.
Σύμφωνα με όσα είχε δηλώσει ο Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, λίγο καιρό πριν, κατά την ξενάγηση δημοσιογράφων στο FSRU Αλεξανδρούπολης, το σχεδιαζόμενο έργο διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως στρατηγική γεωγραφική θέση, άμεση εγγύτητα με τον TAP, κοινωνική αποδοχή, αλλά και τεχνογνωσία που έχει ήδη αποκτήσει η εταιρεία από τη λειτουργία του πρώτου FSRU.
Μάλιστα, το νέο FSRU αναμένεται να είναι μεγαλύτερης δυναμικότητας από το υφιστάμενο της Αλεξανδρούπολης και θα έχει καθαρά εξαγωγικό χαρακτήρα, με στόχο κυρίως αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Ουκρανία και η Μολδαβία.
Στον σχεδιασμό εξετάζεται διασύνδεση είτε με τον TAP είτε με το ΕΣΦΑ, ενισχύοντας περαιτέρω τη διασυνδεσιμότητα με τα Δυτικά Βαλκάνια και την Ιταλία.
Εφόσον υλοποιηθεί, η συνολική δυναμικότητα των δύο πλωτών μονάδων της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη θα μπορεί να προσεγγίσει τα 11 bcm LNG ετησίως.
Το εκτιμώμενο κόστος του έργου κυμαίνεται μεταξύ 550 και 600 εκατ. ευρώ, ενώ πιθανή έναρξη λειτουργίας τοποθετείται εντός του 2028, υπό την προϋπόθεση ότι η τελική επενδυτική απόφαση θα ληφθεί έως το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Όπως είχε αναφέρει και παλαιότερα ο κ. Σιφναίος, χωρίς ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη, όλα τα μεγάλα έργα υποδομών απαιτούν μακροχρόνιες συμβάσεις δέσμευσης δυναμικότητας προκειμένου να καταστούν βιώσιμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται χρηματοδότηση από την αμερικανική Development Finance Corporation (DFC), ενώ στο τραπέζι βρίσκονται και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Σε αντίθεση με το πρώτο έργο της Αλεξανδρούπολης, για το FSRU Θράκης δεν αποκλείεται να μη χρειαστεί market test.
Motor Oil - Dioriga Gas: Ώθηση από το MoU με τη Mercuria
Σε παράλληλη τροχιά κινείται και το FSRU της Motor Oil μέσω της θυγατρικής Dioriga Gas, το οποίο θεωρείται από την αγορά ως το πιο ώριμο νέο project πλωτής αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στην Ελλάδα.
Πρόσφατα, η Motor Oil και η Mercuria υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU), θέτοντας το πλαίσιο μακροχρόνιας συνεργασίας για το έργο.
Η συμφωνία περιλαμβάνει δέσμευση δυναμικότητας επαναεριοποίησης, μακροχρόνιο εφοδιασμό LNG από τη Mercuria, αλλά και κοινή ανάπτυξη του εμπορικού και λειτουργικού μοντέλου της μονάδας.
Στην ανακοίνωση των δύο ομίλων υπογραμμίζεται ότι το Dioriga Gas FSRU «συνιστά τη βέλτιστη λύση για εισαγωγές LNG στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».
Το έργο αναμένεται να συμβάλει στη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, αλλά και στη θωράκιση της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Το FSRU της Dioriga Gas εκτιμάται ότι θα καλύπτει εισαγωγές LNG της τάξης των 21–24 TWh ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 30% της σημερινής ελληνικής αγοράς φυσικού αερίου.
Παράλληλα, θα προσθέσει αποθηκευτική δυναμικότητα 177.000 κυβικών μέτρων στη Νότια Ελλάδα, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες αποθήκευσης και τροφοδοσίας του συστήματος.
Καθοριστικής σημασίας θεωρείται η τελική απόφαση για το αν τελικά θα συμπεριληφθεί στο δεκαετές αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ 2026–2035 των απαραίτητων έργων σύνδεσης του FSRU με το εθνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.
Το νέο πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, η οποία ολοκληρώνεται στις 12 Ιουνίου.
Η οριστική επενδυτική απόφαση για το έργο αναμένεται εντός του 2026, υπό την προϋπόθεση παροχής κρατικής ενίσχυσης.
Enerwave: Αδειοδοτικά έτοιμο, εκκρεμεί η επενδυτική απόφαση
Το πρότζεκτ της Enerwave προβλέπει την ανάπτυξη υπεράκτιου τερματικού LNG στον Θερμαϊκό Κόλπο, αποτελούμενου από ένα FSRU, ένα FSU και μία κεντρική πλατφόρμα.
Πηγές κοντά στην εταιρεία ανέφεραν στο BD ότι το αδειοδοτικό σκέλος του έργου έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί, με τη μοναδική σημαντική εκκρεμότητα να αφορά πλέον την τελική επενδυτική απόφαση.
Όπως επισημαίνουν, η εταιρεία αξιολογεί προσεκτικά τις συνθήκες της αγοράς και κυρίως το κατά πόσο μία τόσο μεγάλη επένδυση, ύψους που μπορεί να φτάσει έως και το 1 δισ. ευρώ, διαθέτει επαρκή ορίζοντα απόδοσης σε βάθος εικοσαετίας.
«Ζυγίζουν τα δεδομένα να δουν αν έχει νόημα σε αυτήν τη συγκυρία μία επένδυση τόσο σημαντική και αν έχει ορίζοντα μπροστά της», αναφέρουν χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι το ενεργειακό περιβάλλον έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω τόσο του ευρωπαϊκού πλαισίου ενεργειακής μετάβασης όσο και των γεωπολιτικών εξελίξεων, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλά και η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Οι ίδιες πηγές ξεκαθαρίζουν ότι δεν τίθεται ζήτημα χρηματοδότησης, καθώς η εταιρεία διαθέτει πρόσβαση τόσο σε ίδια κεφάλαια όσο και σε τραπεζική χρηματοδότηση, εφόσον αποφασίσει να προχωρήσει το πρότζεκτ.
Ωστόσο, σημειώνουν πως το βασικό ερώτημα αφορά τη μελλοντική ζήτηση φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ αφήνουν ανοιχτό και το ενδεχόμενο συνεργασιών με άλλους ενεργειακούς ομίλους.
ARGO: Τέλη 2026 η επενδυτική απόφαση
Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι διεργασίες και για το πρότζεκτ ARGO της Mediterranean Gas στον Παγασητικό Κόλπο, με την τελική επενδυτική απόφαση να τοποθετείται προς το τέλος του 2026.
Η εγκατάσταση του «ARGO» FSRU χωροθετείται στον Βόλο, στην περιοχή «Κριθάρια», και προβλέπει μόνιμη αγκυροβολία πλωτής μονάδας παραλαβής, αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG χωρητικότητας περίπου 170.000 κυβικών μέτρων.
Το έργο σχεδιάζεται ώστε να εξυπηρετεί φορτία LNG αντίστοιχης χωρητικότητας.
Εξάρχου: «Η Ελλάδα θα χρειαστεί και δεύτερο και ίσως τρίτο FSRU»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τοποθετήσεις του επικεφαλής της Aktor και διευθύνοντος σύμβουλου της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρου Εξάρχου.
Από το βήμα του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, λίγο καιρό πριν, επανέλαβε την πεποίθηση ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί επιπλέον πλωτές μονάδες LNG προκειμένου να στηρίξει τον Κάθετο Διάδρομο και τη νέα αρχιτεκτονική τροφοδοσίας της Ευρώπης.
Όπως ανέφερε, η ανάπτυξη μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας φυσικού αερίου προϋποθέτει αντίστοιχες επενδύσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, δημιουργώντας την ανάγκη για δεύτερο ή και για τρίτο FSRU.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στην εταιρεία οι μακροχρόνιες συμβάσεις LNG καθιστούν bankable τις επενδύσεις στην υποδομή του αερίου.
«Αν εξασφαλίσουν τις ποσότητες που λένε ότι θα εξασφαλίσουν ενδεχομένως να προκύψει η ανάγκη για περαιτέρω υποδομές ως εκ τούτου θα αξιολογήσουν τα δεδομένα», αναφέρουν.
Πάντως, η εταιρεία δεν έχει λάβει απόφαση για ανάπτυξη δικού της FSRU, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και συνεργασίας με άλλον παίκτη. «Ο Όμιλος θα αξιολογήσει όλες τις ευκαιρίες της αγοράς», λένε οι ίδιες πηγές.
Ο σχεδιασμός του Ομίλου κινείται με ορίζοντα μετά το 2030, ωστόσο, εφόσον εξασφαλιστούν ακόμη δύο ή τρεις συμφωνίες και διασφαλιστούν επαρκείς ποσότητες, ενδέχεται να επισπευστούν οι σχετικές κινήσεις.