Η αναβάθμιση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης κατά πυλώνες (Pillar Assessment) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 15 Ιουλίου, φέρνει άμεσα φθηνότερα δάνεια, περισσότερες εγγυήσεις και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες και νοικοκυριά. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον ρόλο της ΕΑΤ ως πιστοποιημένου εταίρου υλοποίησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων, διευρύνοντας σημαντικά τις δυνατότητές της στην υποστήριξη της ελληνικής οικονομίας.
Με «προίκα» περίπου 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, η ΕΑΤ ετοιμάζεται να κινητοποιήσει πολλαπλάσια κεφάλαια από το τραπεζικό σύστημα. Σύμφωνα με την εμπειρία μόχλευσης της αγοράς μέσω της ΕΑΤ, η συνολική δυνατότητα χρηματοδότησης μπορεί να αγγίξει τα 5 δισ. ευρώ, προσφέροντας σε περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις πρόσβαση σε φθηνότερη και ευνοϊκότερη χρηματοδότηση.
Παράλληλα, μετά την πιστοποίηση, η ΕΑΤ στοχεύει στην ενίσχυση της αγροτικής επιχειρηματικότητας, με τη δημιουργία νέου Ταμείου που θα συνδυάζει δάνεια και επιχορηγήσεις ειδικά για τον πρωτογενή τομέα.
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα είναι ο πρώτος ελληνικός οργανισμός που λαμβάνει το «πράσινο φως» της Κομισιόν για άμεση διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, χωρίς τη μεσολάβηση υπουργείων. Το Pillar Assessment σηματοδοτεί σημαντική αναβάθμιση για την ΕΑΤ και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η συγκυρία είναι κομβική, καθώς ολοκληρώνεται ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και πριν την έναρξη του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Στο διάστημα αυτό, η ΕΑΤ αποκτά πρόσβαση σε νέους ευρωπαϊκούς πόρους για προνομιακά δάνεια, ειδικά σχεδιασμένα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μετά το τέλος του Μηχανισμού Ανάκαμψης.
Στρατηγικός ρόλος και επέκταση δραστηριοτήτων
Ο ενισχυμένος στρατηγικός ρόλος της ΕΑΤ αναμένεται να αναδειχθεί και στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου ανακοινώσεις από τον Πρωθυπουργό και αρμόδιους υπουργούς θα παρουσιάσουν τα νέα προγράμματα που σχεδιάζονται.
Η διαδικασία αξιολόγησης διήρκησε τέσσερα χρόνια, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εγκρίνει την αίτηση της ΕΑΤ μέσω της DG GROW. Από το 2019, η ΕΑΤ έχει εγκρίνει πάνω από 88.000 δάνεια, συνολικού ύψους 15,15 δισ. ευρώ, ενισχύοντας επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η συμβολή της αποτυπώνεται σε 12,5 δισ. ευρώ πρόσθετο ΑΕΠ, 383.600 θέσεις εργασίας, 7,3 δισ. ευρώ πρόσθετο εισόδημα εργαζομένων και 5 δισ. ευρώ επιπλέον δημόσια έσοδα.
Τα αποτελέσματα αυτά αντιπροσωπεύουν το ιστορικό αποτύπωμα της ΕΑΤ πριν το Pillar Assessment. Με την πρόσβαση σε μεγαλύτερα κεφάλαια, η στρατηγική της διευρύνεται και το αποτύπωμα αναμένεται να μεγαλώσει περαιτέρω.
Μέχρι σήμερα, τα ευρωπαϊκά κονδύλια διαχειρίζονταν κυρίως από τα κράτη μέλη και τις Περιφέρειες. Η ΕΑΤ λειτουργούσε ως ενδιάμεσος φορέας υλοποίησης προγραμμάτων. Πλέον, μετά το Pillar Assessment, η ΕΑΤ συνομιλεί απευθείας με την Κομισιόν και μπορεί να αντλήσει χρηματοδότηση χωρίς μεσολάβηση, διαχειριζόμενη και τα περίπου 2 δισ. ευρώ των αδιάθετων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και μετά τη λήξη του ΤΑΑ το 2026.
Διεύρυνση ρόλου και νέοι τομείς δραστηριοποίησης
Η ΕΑΤ δεν περιορίζεται στη διάθεση των 2 δισ. ευρώ, αλλά μέσω μόχλευσης μπορεί να τα πολλαπλασιάσει. Κατά μέσο όρο, κάθε ευρώ που διαχειρίζεται η ΕΑΤ κινητοποιεί σχεδόν τρία ευρώ επιπλέον από τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Έτσι, τα 2 δισ. ευρώ μπορούν να μετατραπούν σε δάνεια έως και 5,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες και αγροτικές επιχειρήσεις, χωρίς επιβάρυνση των εθνικών πόρων ή νέο κρατικό δανεισμό.
Μέχρι πρόσφατα, η ΕΑΤ ήταν γνωστή κυρίως για τα προγράμματα στήριξης των μικρομεσαίων, όπως το ΤΕΠΙΧ και το «Εξοικονομώ». Πλέον, ο ρόλος της διευρύνεται σε στρατηγικό εταίρο για την ανάπτυξη ολόκληρων κλάδων της ελληνικής οικονομίας.
Η δράση της επεκτείνεται σε τομείς όπως η ενεργειακή μετάβαση, η καινοτομία – μέσω του Ταμείου Καινοτομίας που διαχειρίζεται ήδη 155 εκατ. ευρώ – και η προσιτή στέγη, με χιλιάδες νοικοκυριά να έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Στο μέλλον, η ΕΑΤ θα μπορεί να σχεδιάζει νέα προγράμματα με απευθείας ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, συμβάλλοντας δυναμικά στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.